اقتصاد۲۴- وزیر امور خارجه عمان، در هفتهای که یک کشتی اسراییلی در آبهای دریای عمان هدف حمله پهپادی قرار گرفت و در شرایطی که نگرانیهای زیادی درباره تشدید تنشها در آبهای جنوبی ایران وجود دارد به تهران آمد تا با رییسجمهور و وزیر امور خارجه ایران گفتگو کند.
به گزارش اعتماد، سلطنت عمان برای سالها یکی از مورداعتمادترین همسایگان ایران بوده؛ کشوری که در اوج تنشهای تهران و پایتختهای منطقه روابط حسنه خود را با جمهوری اسلامی ایران حفظ کرده و کوشیده تا همواره نقش مثبتی در راستای جلوگیری از تشدید تنشها و بنبستشکنی در مذاکرات منطقهای یا بینالمللی ایفا کند. اینبار نیز سفر بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه این کشور به ایران در شرایطی صورت میگیرد که منطقه در آستانه آغاز جام جهانی ۲۰۲۲ قطر مترصد وقوع حوادثی پیشبینی نشده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس چهارشنبه ۱۶ نوامبر، سه روز پیش از سفر وزیر امور خارجه عمان به ایران گزارش داد که یک نفتکش وابسته به یک میلیاردر اسراییلی در آبهای دریای عمان هدف حمله پهپادی قرار گرفته است. ساعاتی پس از انتشار این گزارش، رژیم اسراییل مدعی شد که این حمله پهپادی از سوی ایران صورت گرفته و یک مقام اسراییلی در گفتگو با شبکه خبری سیانان از آن به عنوان «اقدام تحریکآمیز ایران» یاد کرد. اسراییل مدعی است «این کشتی با همان پهپادهای شاهد ۱۳۶ هدف قرار گرفته است که ایران برای استفاده در جنگ اوکراین به روسیه میفروشد.» تهران واکنش رسمی به این حادثه نداشته، اما همواره تاکید کرده هیچ پهپادی «برای استفاده در جنگ اوکراین» به روسیه نفروخته است.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران روز شنبه پس از پایان دور اول گفتگوها با وزیر خارجه عمان بدون اشاره مستقیم به ماجرایی که برای کشتی مورد حمله قرار گرفته در آبهای دریای عمان اتفاق افتاد، تاکید کرد که «حضور نیروهای نظامی خارجی در منطقه تهدیدی برای صلح و ثبات است.» امیرعبداللهیان گفت: «معتقدیم که کشورهای منطقه خود توانایی حفظ صلح و امنیت در منطقه را دارند و حضور نیروهای نظامی خارجی در منطقه تهدیدی برای صلح و ثبات در منطقه است. باور داریم که حضور نیروهای نظامی خارجی در منطقه امروز تهدیدی برای منطقه خلیج فارس است و امنیت انرژی در منطقه را تهدید میکند. اکنون تعدادی از شناورهای بدون سرنشین خارجی در آبهای خلیجفارس در حال تردد هستند و این موضوع مشکلات امنیتی منطقه را مضاعف میکند.»
بهرغم هشدار ایران، فرمانده سنتکام در فاصله کوتاهی پس از سخنان حسین امیرعبداللهیان اظهارکرد که ۱۰۰ شناور بدون سرنشین در خلیجفارس مستقر میشود. براساس ترجمه خبرگزاری فارس، به گفته ژنرال مایکل کوریلا تا سال آینده ناوگانی متشکل از بیش از ۱۰۰ شناور بدون سرنشین سطح و زیر سطح که باهم کار و ارتباط برقرار میکنند و آگاهی حوزه دریایی را فراهم میکنند، در خلیجفارس گرد هم خواهند آمد. او افزود: «علاوه بر شناورهای بدون سرنشین، امریکا در حال ایجاد برنامه آزمایشی در خاورمیانه با شرکای خود برای فائق آمدن بر پهپادهای متخاصم است.»
صباح زنگنه، نماینده پیشین جمهوری اسلامی ایران در سازمان همکاری اسلامی به «اعتماد» میگوید: «بحث امنیت دریای عمان و تنگه هرمز موضوعی است که برای هر دو کشور ایران و عمان به عنوان کشورهای مشرف بر این منطقه حایز اهمیت است. هر اتفاقی که در این منطقه بیفتد، میتواند روی هر دو کشور تاثیرگذار باشد. تهران تاکید دارد کشتیهای بیسرنشین تهدیدی برای منطقه هستند و از همین رو خواهان خروج این کشتیها از آبهای جنوب ایران است.» به گفته او، کشتیهای بیسرنشین هم برای ماموریتهای جاسوسی و هم برای انجام عملیات علیه کشتیهای ایران یا سایر کشورها مورد استفاده قرار گیرد و استفاده از این کشتیها میتواند امنیت خلیج فارس و دریای عمان را تحتتاثیر قرار دهد. زنگنه میافزاید: «نه تنها ایران، بلکه سایر کشورها نیز باید روی این مساله حساسیت بالایی داشته باشند.» نماینده پیشین جمهوری اسلامی ایران در سازمان همکاری اسلامی تاکید دارد در موضوع کشتی هدف قرار گرفتهشده در دریای عمان، شواهد و مستنداتی در خصوص نقش داشتن ایران در این ماجرا ارایه نشده است و نباید منافع کشورهای رقیب قطر در به خطر انداختن امنیت منطقه را نادیده گرفت.
روابط خوب مسقط با تهران و واشنگتن و همچنین نقش غیرقابل عمان در تسهیل مسیر دستیابی به توافق هستهای باعث شده هر بار که دیدار یا گفتوگویی میان مقامهای ایرانی و عمانی صورت میگیرد، گمانهزنیهایی در خصوص احتمال انتقال پیام میان ایالات متحده و ایران مطرح شود.
روز گذشته نیز حسین امیرعبداللهیان «از تلاشهای سازنده عمان در کمک برای رفع تحریمهای ناعادلانه علیه ایران» و همچنین «تلاشهای عمان برای رسیدن به گامهای نهایی توافق در این زمینه» تشکر کرد.
رابرت مالی، نماینده ویژه امریکا در امور ایران، روز دوشنبه هفته گذشته در جمع خبرنگاران در پاریس با اشاره به اینکه فروش پهپاد توسط ایران به روسیه و ناآرامیهای اخیر در ایران تمرکز امریکا را از توافق هستهای برداشته است، اظهار کرد که امریکا در دیپلماسی را باز خواهد گذاشت «اگر» و «برای زمانی که» موعد مناسب فرابرسد. این مقام ارشد امریکا تصریح کرد: تمرکز ما توافقی نیست که پیشروی نمیکند بلکه روی چیزی است که در ایران رخ میدهد. همچنین بخش دیگری از تمرکز ما روی فروش پهپاد توسط ایران به روسیه و آزادکردن گروگانهایمان است.