شاهنامه را معمولاً با صحنههای نبرد و پهلوانی میشناسند، اما در لایههای عمیقتر این اثر، جنگ نه یک فضیلت، بلکه پدیدهای پیچیده با ریشههای روانی، اخلاقی و اجتماعی است.
یادداشت مهمان، محمد فرهنمد سرابی، پژوهشگر اندیشگاه روایت ایرانی: شاهنامه فردوسی به عنوان مهمترین اثر حماسی زبان فارسی، دربرگیرنده موضوعات مهم فلسفی- اجتماعی است. این رزمنامه حماسی سترگ، روایت جنگ و نبرد صرف نیست، بلکه بررسی عمیق روانشناسی قدرت و درآمیختگی آن با سرشت و سرنوشت آدمی است. در شاهنامه، جنگ تنها برای کشورگشایی نیست؛ بلکه نمایش تقابل میان خیر و شر، داد و بیداد، خرد و خودکامگی، نظم و آشوب و تلاش انسان برای حفظ شرافت انسانی در برابر ظلم و ستم است. در فراسوی این جنگها که روساخت این رزمنامه باستانی را به خود اختصاص داده است، ژرف ساخت داستانهای شاهنامه، دربرگیرنده زیست مایهها و درونمایه های اخلاقی و انسانی است.
انگیزههای جنگ در شاهنامه