به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، محمدمهدی سیدناصری حقوقدان، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان: در طول تاریخ، فراموشی همواره بخشی از طبیعت زندگی انسان بوده است. انسانها اشتباه میکردند، تجربه میآموختند، رشد میکردند و سپس فرصت مییافتند گذشته را پشت سر بگذارند. بسیاری از خطاهای دوران کودکی و نوجوانی به مرور زمان در حافظه جامعه محو میشد و افراد میتوانستند با هویتی تازه وارد مراحل جدید زندگی شوند. اما جهان دیجیتال، یکی از بنیادیترین ویژگیهای تاریخ بشر را دگرگون کرده است؛ جهان جدید کمتر فراموش میکند. آنچه یک کودک امروز میبیند، جستوجو میکند، مینویسد، دوست دارد، میخرد، تماشا میکند یا حتی اشتباه انجام میدهد، ممکن است برای سالها و گاه برای همیشه در حافظه سامانههای دیجیتال باقی بماند.
این تحول، پرسشی عمیق و بنیادین را پیش روی حقوق کودک قرار داده است: آیا کودکان حق دارند از حافظه دائمی سامانههای هوشمند رها شوند؟ تا چند دهه پیش، فراموش شدن یک امتیاز طبیعی انسانی بود. کودک میتوانست اشتباه کند، مسیر خود را تغییر دهد و شخصیتی متفاواخته شدهاند. به همین دلیل، حقوق کودک در عصر سامانههای هوشمند باید گامی فراتر بردارد. شاید زمان آن فرا رسیده باشد که جامعه جهانی «حق کودکان بر آینده بدون زنجیرهای دیجیتال» را بهعنوان یکی از حقوق بنیادین نسل جدید به رسمیت بشناسد. این حق به معنای آن است که هیچ کودک نباید برای همیشه اسیر تصویری شود که سامانههای دیجیتال از او ساختهاند.
جهان امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازاندیشی در مفهوم فراموشی است. فراموشی، برخلاف تصور رایج، نقص حافظه نیست؛ بلکه بخشی از عدالت انسانی است. همانگونه که کودکان حق آموزش، سلامت و امنیت دارند، باید حق داشته باشند از اشتباهات دوران رشد عبور کنند و آیندهای مستقل از گذشته دیجیتالی خود بسازند. اگر جامعه نتواند این حق را تضمین کند، ممکن است نخستین نسلی را شاهد باشیم که از بدو کودکی تا پایان عمر، زیر سایه حافظهای زندگی میکند که هرگز چیزی را فراموش نمیکند.