اقتصاد۲۴-پول بانک مرکزی سررشته خلق پول است. بانکها خلق پول میکنند، اما در نهایت اختیار خلق پول در دست بانک مرکزی است، چون پولی که بانکها خلق میکنند سوار بر پولی است که بانک مرکزی در اختیار جامعه قرار داده است و کشتیها سوار بر آبی هستند که میزان آن را بانک مرکزی مشخص کرده است.
این جمله که میگوید «بانک با باد هوا پول خلق میکند» بیشتر شایسته بانک مرکزی است تا یک بانک تجاری. پولی که بانک مرکزی تولید میکند برخلاف دیگر بانکها، برای او بدهی محسوب نمیشود و در واقع بدهیای است که هیچگاه ادا نمیشود. شاید قبلا این محدودیت روی دولتها وجود داشت که خلق پول نکنند، اما اکنون بهراحتی خلق پول صورت میگیرد و محدودیتی ندارند.
آیا بانکها خلق پول میکنند؟ این سوالی است که داوود سوری، اقتصاددان و پژوهشگر در نشست «خلق پول و نقش بانکها» که در مؤسسه دانایان برگزار شد، به آن پاسخ داد. او در سخنرانی خود به این پرداخت که بانکها و بانک مرکزی در روند خلق پول چه نقش و جایگاهی دارند. سوری بانک مرکزی را به رودخانهای تشبیه کرد که کشتیهای آن بانکهای تجاری هستند و باید تعادل را بین آنها رعایت کند. در ادامه این سخنرانی را میخوانید.