طبیعی است که انقلاب و شکلگیری یک نظام سیاسی جدید، نیازمند ایثار، فداکاری و از خود گذشتگی در حد اعلای آن است. امام خمینی رهبر کبیر انقلاب اسلامی در دهههای ۴۰ و ۵۰، مرگ را برای هواداران و پیروانش در راستای تحقق چنین ایدهای ارزشمند – که در نزد غالب آنها کمک به رهبر صالح زمانه و مقابله با نقطه مقابل آن یعنی طاغوت دوران و زمینهسازی ظهور امام زمان (عج) قلمداد میشد- آسان و دلپذیر کرده بود
جوان آنلاین: «مرگ آگاهی» و پذیرش گفتمان شیعی درباره جهان پس از آن، از رموز مهم توفیق انقلاب و نظام اسلامی است. هم از این روی بازخوانی تاریخچه فرهنگسازی در اینباره از فصول مطالعات تاریخی این رویداد بزرگ به شمار میرود. در مقال پی آمده، در باب تبیین این گفتمان در دهههای اخیر سخن رفته است.
طرح مسئله
تبارشناسی جریان مرگ آگاهی در کشور هم مغفول و هم از جهاتی تأمل برانگیز است. شناخت پیشینه، تطورات و تحولات تاریخی موضوعات، مفاهیم و سیاستها یکی از رویکردهای محجوب ما در محافل علمی و تاریخی است. شاید بتوان گفت که اوج جریان مرگ آگاهی/ مرگاندیشی، در دهه ۶۰ اتفاق افتاد. کشور درگیر جنگ و شهرها و روستاها و خیابانها پر از شهید و مجروح و جانباز و رزمنده بود؛ کسانی که باید خودشان را برای مرگ در راه دین، باورها و حتی میهنشان آماده میکردند. انقلاب اسلامی، نتیجه فعالیتهای مذهبی و فکری نسلهای دهههای قبل بوده است و برای شناخت آنها و فضای جامعه، باید اندکی به قبل برگردیم. خصوصاً به دهههای ۴۰ و ۵۰ که چه تحولات فرهنگی، فکری و معرفتی عمیقی در جامعه ایران رخ داده است.
معارف جریان مرگ آگاهی، در دهههای ۴۰ و ۵۰