اقتصاد۲۴- «دولت موظف است وسائل آموزش وپرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسائل تحصیلات عالی را تا سرحد خودکفائی کشور به طور رایگان گسترش دهد.» این جمله اصل ۳۰ قانون اساسی است و به صرات وظیفه دولت در آموزش و پرورش عمومی را روشن میکند؛ وظیفهای که البته در طول چهار دهه به مرور کمرنگ شده و حالا این مدارس پولی هستند که در ایران خدمات آموزشی با کیفیت به دانشآموزان ارائه میکنند و بیش از ۹۰ درصد رتبههای برتر کنکور (زیر ۳ هزار) نیز به این مدارس تعلق دارد.
نظام آموزش و پرورش در ایران طبقاتی شده و مدارس به سه دسته اصلی تقسیم شدهاند. رویکردی که تقریبا در هیچ یک از کشورهای توسعه یافته وجود ندارد.
در حالی آموزش و پرورش باید در راستای تعدیل نابرابریهای اجتماعی حرکت کند در ایران این روند برعکس شد و شکاف و ناعدالتی اجتماعی در آموزش و پرورش روندی فزاینده داشته است.
اما این نابرابری و کالایی شدن آموزش چطور رخ داده و نظام آموزش و پرورش در کشورهای توسعه یافته چطور عمل میکند؟
ماهیت طبقهبندی مدارس بر اساس توانایی و استعداد امروز در ایران به طبقهبندی بر اساس طبقه اقتصادی خانوادهها تبدیل شده است. البته از آغاز خصوصی سازی مدارس قرار نبود که چنین اتفاقی در کشور رخ دهد.
ورود بخش خصوصی به آموزش و پرورش از دهه هفتاد با تصویب قانون مدارس غیرانتفاعی و نمونه دولتی و نمونه مردمی آغاز شد. وزارت آموزش و پرورش پرخرجترین وزارتخانه دولت است و سهم بزرگی از بودجه دارد، اما بخش عمدهای از بودجه آن صرف حقوق کارکنان و معلمان میشود و عملا بودجهای برای توسعه زیرساختی آموزش و پرورش باقی نمیماند.