به گزارش سرویس فرهنگی تابناک، در جهان پرشتاب امروز، که کودکان بهعنوان آسیبپذیرترین گروه اجتماعی در معرض مخاطرات گوناگون قرار دارند، ضرورت بازاندیشی در شیوههای حمایت از آنان بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. یکی از مهمترین و در عین حال مناقشهبرانگیزترین عرصههای حمایت از کودکان، مسأله آموزش تربیت جنسی به آنان است. موضوعی که اگرچه در اسناد بینالمللی حقوق بشر، بهویژه در پیماننامه حقوق کودک و تفاسیر عام آن، بهعنوان حق مسلم کودکان در دسترسی به آموزشهای متناسب با سن، رشد، سلامت جنسی و پیشگیری از خشونت جنسی شناخته شده، اما در بسیاری از کشورها، از جمله ایران، هنوز با سکوت، انکار، مقاومت فرهنگی و فقدان سیاستگذاری جامع مواجه است. سوءاستفادههای جنسی، تعرضهای پنهان در مدارس، آزارهای خانگی، کودکآزاری در پوشش روابط خویشاوندی و غفلت از آموزش خودمراقبتی جنسی، از جمله مصادیق بارز نقض حقوق کودکاند که به دلیل نبود آموزش ساختاریافته و قانونی تربیت جنسی، روزبهروز در حال گسترشاند.
این در حالی است که تجربهی کشورهایی چون هلند، فنلاند، آلمان و کانادا نشان داده که آموزش جامع، علمی، سنمحور و متناسب با فرهنگ بومی میتواند تا حد چشمگیری در پیشگیری از خشونتهای جنسی، توانمندسازی روانی کودکان و ارتقای آگاهی والدین مؤفریاد این کودکان است؛ ابزار آگاهی، مقاومت و حفاظت. از این رو، توصیهی اکید پژوهشگران حقوق کودک آن است که:
1. آموزش تربیت جنسی بهصورت ساختار یافته، سطوحبندیشده، علمی و مبتنی بر اصول حقوق کودک، وارد نظام آموزش رسمی شود؛
2. والدین، مربیان و مشاوران مدرسه تحت آموزشهای لازم برای درک و انتقال درست این مفاهیم قرار گیرند؛
3. قوانین حمایتی درباره پیشگیری از خشونت جنسی با محوریت آموزش تربیت جنسی اصلاح یا تدوین شوند؛
4. و نهایتاً، رویکرد دولت از «انکار و طرد» به «پذیرش، سیاستگذاری فعال، و اجرای گسترده» تغییر کند.
تنها در این صورت است که میتوان امیدوار بود کودکان امروز، با آگاهی و امنیت روانی، وارد بزرگسالی شوند و جامعهای بسازند که در آن کرامت انسان، نه در شعار، بلکه در عمل، پاس داشته شود.
محمدمهدی سیدناصری حقوقدان، مدرس و پژوهشگر حقوق بینالملل کودکان