افزایش مصرف دخانیات در میان نوجوانان، بهویژه دختران ۱۳ تا ۱۵ ساله، حالا به یکی از هشدارهای جدی حوزه سلامت عمومی تبدیل شده است. آمارهای تازه نشان میدهد مصرف دخانیات در این گروه سنی نسبت به سال ۱۳۹۵ رشد چشمگیری داشته؛ روندی که در کنار مرگ سالانه حدود ۶۰ هزار نفر در ایران بر اثر بیماریهای مرتبط با دخانیات، از تغییر نگرانکننده الگوی مصرف و ضعف سیاستهای پیشگیرانه خبر میدهد.
به گزارش رویداد۲۴، کاهش سن مصرف دخانیات در ایران، بهویژه در میان دختران نوجوان، به یکی از زنگهای خطر جدی حوزه سلامت عمومی تبدیل شده است؛ روندی که کارشناسان آن را نه صرفاً یک تغییر رفتاری، بلکه نشانهای از تغییر الگوهای هدفگیری صنعت دخانیات و ضعف سیاستهای پیشگیرانه در کشور میدانند. تازهترین آمارهای ارائهشده از سوی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات نیز نشان میدهد این روند در حال شتاب گرفتن است و در صورت تداوم، میتواند پیامدهای گسترده اجتماعی و بهداشتی به همراه داشته باشد.
بر اساس اظهارات دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات، درروند کلی مصرف دخانیات در کشور همچنان رو به افزایش ارزیابی میشود. کارشناسان یکی از دلایل اصلی را ضعف در اجرای قوانین بازدارنده، کنترل ناکافی بر تبلیغات غیرمستقیم و دسترسی آسان نوجوانان به محصولات دخانی عنوان میکنند.
از سوی دیگر، تغییرات فرهنگی و فشارهای اجتماعی نیز در این روند بیتأثیر نیست. مصرف دخانیات در میان نوجوانان، بهویژه در برخی گروهها، گاهی بهعنوان بخشی از «هویت اجتماعی» یا «تجربه بزرگسالی زودهنگام» تلقی میشود؛ موضوعی که کار مقابله فرهنگی را دشوارتر میکند.
آنچه از مجموعه این دادهها برمیآید، شکلگیری یک روند بلندمدت است که اگر در همین نقطه مهار نشود، در سالهای آینده میتواند بار سنگینی بر نظام سلامت کشور تحمیل کند. افزایش مصرف در سنین پایین، به معنای افزایش سالهای مواجهه با نیکوتین و در نتیجه افزایش احتمال بیماریهای مزمن در دهههای بعدی زندگی است.
در چنین شرایطی، کارشناسان تأکید میکنند که سیاستهای کنترلی صرف کافی نیست و باید مجموعهای از اقدامات همزمان شامل آموزش هدفمند در مدارس، محدودسازی دسترسی، نظارت بر تبلیغات و مداخلات فرهنگی در دستور کار قرار گیرد؛ در غیر این صورت، روند فعلی میتواند به یک بحران پایدار سلامت عمومی تبدیل شود.