تا ژانویه ۲۰۲۵، حدود ۹۲ میلیون نفر در این کشور زندگی میکنند، اما ۱۸.۸ میلیون نفر از آنها، یعنی بیش از یک پنجم جمعیت، هیچگاه طعم گشتوگذار در دنیای دیجیتال را نچشیدهاند.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، این رقم، که از گزارش جامع Digital 2025 از DataReportal استخراج شده، حکایتی از شکاف دیجیتال در کشوری است که در عین پیشرفتهای چشمگیر، هنوز با نابرابریهای ساختاری دست به گریبان است. این داستان، هلاوه بر داستان فیلتربنگ، روایت مردمی است که در سایه فناوریهای مدرن، همچنان در حاشیه باقی ماندهاند. البته از زاویهای دیگر شاید زندگی راحتتری نیز دارند!
مفهوم ناشناخته
تصور کنید در روستایی دورافتاده در سیستان و بلوچستان، خانوادهای با چند فرزند کوچک، زیر آسمانی پرستاره، کنار چراغ نفتی نشستهاند. اینجا، اینترنت نه تنها لوکسی دور از دسترس، بلکه مفهومی غریب است. در حالی که در تهران، جوانان در کافهها با گوشیهای هوشمندشان به شبکههای اجتماعی متصلاند و از آخرین ترندهای جهانی حرف میزنند، در این روستا، حتی یک سیگنال ضعیف 2G هم به سختی یافت میشود.
گزارشها نشان میدهد که ۲۷ درصد جمعیت ایران در مناطق روستایی زندگی میکنند و کمتر از ۶۰ درصد آنها به اینترنت دسترسی دارند. این شکاف جغرافیایی، که بیش از ۵۵ هزار روستا را در برکایت از آن دارد که تا سال ۲۰۲۶، نفوذ اینترنت به ۸۹.۸ درصد خواهد رسید، اگر سرمایهگذاریها ادامه یابد.
این ۱۸.۸ میلیون نفر، که از آموزش آنلاین، خدمات بانکی دیجیتال و فرصتهای شغلی محروماند، نه تنها بخشی از جمعیت، بلکه بخشی از آینده ایراناند. محرومیت آنها، به تشدید نابرابریهای اجتماعی و اقتصادی منجر شده و ایران را، با وجود رتبه ۷۵ در شاخص توسعه انسانی سازمان ملل، از پتانسیل واقعیاش دور نگه داشته است. اما در دل این چالش، فرصتهایی نهفته است. برنامههای سواد دیجیتال برای سالمندان، یارانه برای اینترنت کمدرآمدها و گسترش زیرساختهای روستایی میتواند این شکاف را پر کند. داستان ایران آفلاین، روایتی از چالش است، اما پایان آن میتواند با اتصال و امید نوشته شود.