شمسه دوزی به دوختی گفته می شود كه طرح و نمایی از خورشید را با قمرهای اطراف آن یا نمای ترنجی را بصورت تنها یا همراه با سر ترنج ها و نیم ترنج ها تجسم بخشیده باشند.شمسه بصورت قرص خورشیدی یا ترنجی بشیوه مذهب یا مرصع بصورت ساده یا كاسه و نیم خودنمایی نموده و در داخل آن بصورت رنگین نویسی، نام كتاب و صاحب كتاب و گاهی نام خطاط و مذهب در آن درج می گردید .
در صفحات بدرقه قرآنی نیز، داخل شمسه دعای قبل و بعد از تلاوت قرآنی بشیوه رنگین نویسی اجرا می گردید. علت نامگذاری این هنر، همانا شكل خاص شمسه و تلالو های اطراف ان می باشد كه در اصطلاح بدان شرفه گویند . شمسه از نقوش بسیار دیرینه ایرانی است كه ریشه عمیی در تاریخ نقش و طرح ایرانی دارد .