اقتصاد۲۴-نهادهای اصطلاحا «شبهدولتی» یا به عبارتی «نهادهای حاکمیتی غیردولتی» عموما از سطح نظارت سیاستگذاری و قانونگذاری خارجند، مرکز پژوهشهای مجلس بر اساس همین نگاه، تصمیم گرفته تا در گزارشهایی به نقش این نهادها در اقتصاد ایران بپردازد. در نخستین گزارش، بازار داروی کشور هدف بررسی قرار گرفته است. بازاری که رد پای پررنگی از چند نهاد شبهدولتی در آن به وضوح دیده میشود.
مطابق یافتههای کارشناسان این مرکز، بیش از همه، نبود شفافیت در این شرکتها موج میزند. ۳۰۰ شرکت فعال در حوزه دارویی وجود دارند که ۴۰ شرکت از آنها در بورس هستند و صورتهای مالی خود را منتشر میکنند. در حالی که این شرکتها در سالهای اخیر منابع زیادی در قالب ارز با نرخ ترجیحی دریافت کردهاند و باید اطلاعات مربوط به نحوه تخصیص ارز رانتی به واردات دارو را در صورتهای مالی خود منعکس کرده و به مردم میگفتند. از طرف دیگر، نهادهای عمومی غیردولتی به صورت غیرمستقیم و با برخی شرکتهای سرمایهگذاری زیرمجموعه خود، مالکیت شرکتهای دارویی مهمی را در اختیار دارند.
مرکز پژوهشهای مجلس برآورد کرده که این نهادها ۳۰ درصد از کنترل بازار دارو را در اختیار دارند. ضمن اینکه چند هلدینگ بخش خصوصی هم ۳۶ درصد بازار دارو را به دست گرفتهاند. ضمن اینکه، مطابق یافتههای این گزارش، هم نهادهای عمومی غیردولتی و هم بخش خصوصی، عموما سهامدار کنترلی شرکتهای دارویی هستند و سهامدار جزو بودن در تعداد زیادی شرکت در موارد محدودی مانند بیمه اجتماعی روستاییان، عشایر و کشاورزان، بیمه مرکزی، بیمه ایران و صندوق بازنشستگی کارکنان بانکهای ملی و بانکهای ادغامشده دیده میشود.