۱۴۰۳/۰۳/۱۷ ۱۴:۳۷
پرسش:
آیا سخنچینی و نمامی فقط عواقب بد دنیایی و آخرتی برای فرد دارد یا در جامعه هم تأثیرگذار است؟ همانند برخی از گناهان که در روایات اشاره شده است که اگر زیاد شود مثلاً خشکسالی به وجود میآید؟
پاسخ:
سخنچینی از گناهانی است که در روایات معصومان علیهمالسلام به آن اشاره شده و همگان از این عمل نهی شدهاند. ائمه علیهمالسلام برای این گناه، آثار و نتایجی را نیز برشمردهاند. برخی از این نتایج فردی و برخی اجتماعی است. در ادامه مواردی از نتایج این گناه که میتواند بر جامعه نیز تأثیرگذار باشد بیان خواهد شد.
1- محروم شدن از نعمت باران
یکی از آثار اجتماعی سخنچینی، قحطی و بیبهره شدن از نعمت باران است. در روایتی چنین بیانشده است:
«أَنَّ مُوسَى علیه¬السلام اسْتَسْقَى لِبَنِی إِسْرَائِیلَ حِینَ أَصَابَهُمْ قَحْطٌ فَأَوْحَى اللَّهُ تَعَالَى إِلَیْهِ لَا أَسْتَجِیبُ لَکَ وَ لَا لِمَنْ مَعَکَ وَ فِیکُمْ نَمَّامٌ قَدْ أَصَرَّ عَلَى النَّمِیمَهِ فَقَالَ مُوسَى علیه¬السلام مَنْ هُوَ یَا رَبِّ حَتَّى نُخْرِجَهُ مِنْ بَیْنِنَا فَقَالَ اللَّهُ یَا مُوسَى أَنْهَاکُمْ عَنْ النَّمِیمَهِ وَ أَکُونُ نَمَّاماً فَتَابُوا بِأَجْمَعِهِمْ فَسُقُوا». (1) هنگامیکه قحطى قوم بنیاسرائیل را فراگرفت، موسى براى طلب باران مناجات کرد. خداوند به موسى وحى فرمود: من دعاى تو و کسانى که با تو هستند اجابت نمىکنم. چون در میان شما سخنچینانی هستند که کارشان همیشه سخنچینی است. موسى عرض کرد: خداوندا، آن شخص کیست؟ معرفى کن تا از میان خود بیرون کنیم. خداوند فرمود: اى موسى، مگر مىشود من شما را از سخنچینی منع کنم و خودم سخنچین باشم؟ پس بگو همه اینهایی که در مصلا هستند توبه کنند تا من با باران آنها را سیراب کنم.
2- اشاعه کینه
از دیگر نتایج سخنچینی که میتوان در جامعه به وجود آید، کینه است. مطابق روایات اهلبیت علیهمالسلام، سخنچینی موجب ایجاد کینه و بغض در بین افراد جامعه میگردد. امیرالمؤمنین علیهالسلام در این زمینه میفرمایند: «إیّاکَ والنَّمیمَهَ؛ فإنّها تَزرَعُ الضَّغینَهَ وتُبَعِّدُ عنِ اللّهِ والنّاسِ». (2) از سخنچینى پرهیز که آن تخم کینه مىافشاند و از خدا و مردم دور مىگرداند. در حدیث دیگری از ایشان نیز بیانشده که: «إیّاکُم و النَّمائمَ؛ فإنّها تُورِث الضَّغائنَ». (3) از سخنچینىها بپرهیزید که آنها کینهها برجاى مىگذارند.