۱۴۰۳/۰۹/۲۶ ۱۳:۴۳
پرسش:
آیا درست است که خانه حضرت زهرا (س) در مسجد باز میشده و نمازگزاران مسجد، در آتش زدن آن شرکت کردند؟
پاسخ:
آشنایی با موقعیت مکانی حوادث تاریخی، تأثیر بسیاری در درک این وقایع و شناخت ابعاد آنها دارد. حادثه مهم هجوم به خانه حضرت زهرا (سلامالله علیها) یکی از حوادث مهمّ در صدر اسلام است که سؤالات و شبهات بسیاری درباره ی آن مطرح بوده و هست. یکی از سؤالاتی که منشأ برخی شبهات نیز قرار گرفته، محل وقوع این حادثه است و اینکه منظور از «بیت فاطمه» که هجوم به آن رخ داده، کدام خانه است و چه موقعیتی داشته است. در پاسخ، دو احتمال مطرح شده است: خانهای کنار مسجدالنبی صلیاللهعلیهوآله و خانهای در ناحیه بقیع.
1. خانه ی کنار مسجدالنبی صلیاللهعلیهوآله
یکی از نخستین اقدامات رسول خدا صلیاللهعلیهوآله پس از هجرت به مدینه، ساخت مسجدالنبی بود. همزمان با ساخت این مسجد، حجرههایی برای سکونت پیامبر صلیاللهعلیهوآله و برخی از همسران آن حضرت متصل به مسجد ساخته شد و به دنبال آن، برخی از صحابه که توانایی داشتند، حجرهای در کنار مسجد ساختند. این حجرهها علاوه بر دری که دن خانهی امیرالمؤمنین علیهالسلام از سایر خانهها، گفته شده که به تصریح آیهی تطهیر، اهل این خانه از هرگونه آلودگی ظاهری و باطنی پاکیزه بودند، به همین جهت این خانه از سایر خانهها متمایز گشت.(9) بااینحال در این خانه خدمههایی حضور داشتند یا افرادی با اهل این خانه مراوده داشتند که شرایط عبور و مرور از مسجد را نداشتند؛ به همین دلیل میبایست درب دیگری برای این خانه باشد تا آنها بتوانند از آن رفتوآمد کنند.
ابوهریره گزارش میکند: «هنگام ظهر بود که با پیامبر صلی الله علیه و آله به بازار قینُقاع رفتیم… و پیامبر در فناء خانه فاطمه نشست».(10) منظور از «فناء خانه»، مکان نسبتاً وسیعی است که در مقابل خانه قرار دارد.(11) درنتیجه، این «در» و این «فضای بزرگ پیرامون آن»، درون مسجد نبوده وگرنه، ابوهریره میبایست اینگونه گزارش میکرد که پیامبر صلی الله علیه و آله به درون مسجد رفت و در داخل مسجد و مقابل درب خانه فاطمه سلامالله علیها ایستاد.