برچسب چرا

چرا ذهنمان خاطرات تلخ را بیش از خاطرات خوش تکرار می‌کند؟

به گزارش نوژان نیوزیک روانشناس با تشریح پدیده «سوگیری منفی‌نگری» در مغز انسان، مرور مداوم خاطرات تلخ و درگیری ذهنی با رویدادهای پیشین را ناشی از غریزه بقا و پردازش هیجانات ناتمام دانست و با تبیین تفاوت‌های میان «یادآوری سالم» و «نشخوار فکری»، نسبت به پیامدهای مخرب این درگیری بر افت کیفیت زندگی، تخریب روابط […]

چرا بعضی‌ها هرچه می‌خورند چاق نمی‌شوند؟

تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱ ساعت ۲۰:۳۸گروه علم و فناوری: چرا بعضی افراد ظاهرا هرچه می‌خورند وزن اضافه نمی‌کنند، در حالی که دیگران با همان میزان غذا چاق می‌شوند؟ آیا واقعا متابولیسم سریع‌تر عامل اصلی است یا پای عوامل دیگری در میان…

چرا خاطرات با افزایش سن مبهم‌تر می‌شوند؟

تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۵/۳۱ ساعت ۲۰:۵۸گروه علم و فناوری: دانشمندان انگلیسی در پژوهش جدید خود به بررسی این موضوع پرداخته‌اند که چرا خاطرات با افزایش سن مبهم‌تر می‌شوند و چه چیزی جایگزین آنها می‌شود؟  پژوهش دانشمندان «دانشگاه ایست آنگلیا»(University of East…

چرا زمان پول دادن به مردم عاشق ریال می‌شوید؟

تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۲ ساعت ۰۸:۰۷گروه اقتصادی: روزنامه اطلاعات نوشت: معادله چند مجهولی، متناقض و ظاهرا تعمدی دلار – ریال در اقتصاد ایران مشکلات بسیاری برای مردم ایجاد کرده و باعث گسترش فقر و سوء‌استفاده از منابع کشور به نفع…

چرا وقتی هوا داغ می شود، مردم بیشتر به جان همدیگر می افتند؟

به گزارش روزنامه همشهری آمارهای قوه قضاییه هم که میثم حسین‌پور در مقام یک قاضی به آنها استناد می‌کند، این مطلب را تأیید می‌کنند و گواهی می‌دهند که گرم شدن هوا به‌طور محسوسی میزان خشونت‌های خیابانی و جرائم را افزایش می‌دهد.حسین‌پور، قاضی دادگستری تهران و مدرس دانشگاه است و در پشت میز قضاوت دادگاه‌های جنایی شاهد بوده که چگونه برخی افراد فرمان کنترل رفتار و واکنش‌های خود را تمام و کمال به خورشید داغ تابستان سپرده‌اند و برای یلگی احساسات و رفتارشان تاوان سنگینی پرداخته‌اند.

قتل برای جای پارک و کرایه تاکسی
آقای قاضی پرونده‌های جنایی متعددی را قضاوت کرده که در واکاوی علل وقوع جرائم آنها به رد پای خورشید و گرمای کلافه کننده‌اش رسیده‌ است. میثم حسین‌پورتعریف می‌کند: «در بسیاری از پرونده‌های قتل و جنایت که در فصول گرم اتفاق می‌افتد، مجرمان می‌گویند عوامل محیطی و گرمای هوا باعث شده کنترل بر رفتار خود را از دست بدهند و به دلایل اختلافات بسیار جزئی و مسائل پیش‌پاافتاده رفتارهای فاجعه‌باری از آنها سر بزند.

در یکی از این پرونده‌ها دامادی که در یک روز داغ تابستانی برای خرید وسایل مراسم عقد خود به بازار تهران رفته بود، بر سر جای پارک موتورسیکلت با فردی دچار اختلاف شده بود و گلاویز شدن آنها دست داماد را به خون او آلوده کرد.

در پرونده دیگری که در تیرماه سال ١٤٠١ اتفاق افتاد، فردی با یک راننده تاکسی بر سر نرخ کرایه بحث می‌کند و آنقدر اختلاف‌شان بالا می‌گیرد که در شرایط عصبانیت راننده تاکسی را به قتل می‌رساند. در نزاع دسته‌جمعی دیگری هم که به قتل منجر شد، قاتل ادعا کرده بود که در گرمای ظهر به‌دلیل دیررسیدن به مدرسه فرزندش دچار کلافگی شده و این شرایط روحی باعث شده بر سر مسئله‌ای کوچک با فردی گلاویز شود.»  حسین‌پور که سمت بازپرس سابق دادسرای جنایی تهران را نیز در پرونده کاری خود دارد، عواملی مانند دسترسی آسان افراد مختلف به سلاح‌های سرد و سهل‌گیری قوانین در مورد حمل این سلاح‌ها را در تبدیل تنگناهای روحی به جرائم جنایی مؤثر می‌داند و می‌گوید:«بسیاری از مواقع به همراه داشتن یک چاقوی کوچک باعث می‌شود افراد در شرایط نامناسب روحی زودتر وارد دعوا و مرافعه شوند و یک درگیری جزئی به سرانجام بسیار تلخی بینجامد.»

تایید نظریه‌پردازان 
محتواهای نظریه علمی جرم‌شناسی محیطی بر تجربیات حسین‌پور صحه می‌گذارند و مؤثر بودن شرایط را بر وقوع جرم تأیید می‌کنند. آقای قاضی می‌گوید: «در علم جرم‌شناسی نظریه‌ای به نام نظریه جرم‌شناسی محیطی وجود دارد که براساس آن آب‌وهوا بر میزان ارتکاب جرم و افزایش درگیری و کشمکش‌های افراد تأثیر می‌گذارد. در این نظریه چگونگی آب‌وهوا و میزان سردی یا گرمی هوا در آمار جرائم منجر به ضرب‌وجرح نقشی اساسی دارد.» پژوهشگران ژاپنی سرنخ شکل‌گیری این نظریه را در ویژگی‌های روانشناسی و ساختارشناسی انسان‌ها می‌دانند. حسین‌پور توضیح می‌دهد: «پژوهشگران ژاپنی ثابت کرده‌اند گرما باعث افزایش ترشح تستوسترون می‌شود که عدم‌کنترل فرد بر رفتارش را به‌دنبال دارد و موجب غلیان هیجانات و خشم بیشتر او می‌شود.»

آمارهای سخنگو
گزارش‌های پزشکی قانونی هم از دیگر شواهدی هستند که افزایش میزان ضرب‌وجرح و درگیری افراد در فصول گرم را تأیید می‌کنند. به‌گفته این قاضی «در فرایند رسیدگی به پرونده‌های جنایی، گزارش‌های پزشکی قانونی که جزئیات شرایط وقوع جرم را تشریح می‌کند، از مدارک قابل‌استناد است و در بسیاری از این گزارش‌ها تأثیرگذاری شرایط محیطی و عواملی مانند گرمای هوا بر شکل‌گیری جرم مشهود است.» معضل افزایش آمار جرائم و نزاع‌های خیابانی در تابستان به کشور ما محدود نمی‌شود و یافته‌های پژوهشی پایگاه خبری رویترز نشان می‌دهد این پدیده ناهنجار اجتماعی، گریبانگیر جوامع مختلف شده است. براساس آمار ارائه‌شده در رویترز افزایش فقط ۱۰ درجه فارنهایت گرما در تابستان با افزایش ۵. ۲ درصدی مرگ‌ومیر و ۲۳ درصدی افزایش خشونت و خودکشی در نقاط مختلف دنیا همراه بوده است.

پایبندی اخلاقی عامل سعه‌صدر
اگر بخواهیم نقش ویژگی‌های روانی و شخصیتی افراد در میزان تأثیرگذاری گرما بر خلقیات و تاب‌آوری آنها را بسنجیم، نظر لیلا پیروزی، روانشناس و مشاور خانواده در این زمینه راهگشاست. پیروزی مطالعاتی جامع و متقن را برای بررسی این موضوع ضروری می‌داند و می‌گوید:«باید مطالعات جامعه‌شناختی و روانشناسی مدون و همه‌جانبه‌ای انجام شود تا نقش گرمای هوا بر افزایش خشونت افراد را تأیید یا رد کند.» پیروزی وجود سعه‌صدر در اغلب ساکنان شهرهای جنوبی کشور را شاهدی بر توانایی غلبه انسان بر شرایط محیطی ذکر می‌کند و می‌گوید:«مردم جنوب کشور هم با آنکه در شرایط آب‌وهوایی نامناسبی زندگی می‌کنند، از خونگرم‌ترین و باگذشت‌ترین افراد جامعه هستند. این موارد و موارد مشابه دیگر نشان می‌دهد پایبندی و ملاحظات اخلاقی سعه‌صدر افراد را بالا می‌برد و تحریک‌پذیری محیطی را به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌دهد.» این‌روانشناس تقویت خویشتنداری و کنترل هیجان را از اصول تربیتی می‌داند که باید از کودکی در افراد شکل بگیرد و در سنین بزرگسالی نهادینه شود: «اگر خانواده‌ها مهارت‌های کنترل هیجان را به فرزندان خود آموزش دهند، آنها در مهار و غلبه بر محرک‌های محیطی موفق‌تر عمل می‌کنند و می‌توانند تأثیرگذاری شرایط بر عملکرد خود را به حداقل برسانند.»

چرا دلار گران شد؟

تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۲ ساعت ۰۸:۵۱گروه اقتصادی: نرخ دلار در بازار آزاد روز یکشنبه با ثبت رکورد تاریخی جدید همراه شد. جهش بیش از 5درصدی دلار در یک روز و عبور نرخ معاملات فردایی از مرز ۲۰۰هزار تومان، در شرایطی رخ…

چرا در شرایط جنگی به یاد گران کردن بنزین و اجبار به پوشش افتادید؟

تاریخ انتشار : ۱۴۰۵/۰۶/۰۲ ساعت ۰۸:۱۸گروه سیاسی: روزنامه جمهوری اسلامی در مقاله ای به نقش افزایش قیمت بنزین و حجاب در ایجاد تنش در جامعه پرداخته است. در بخشی از این یادداشت آمده است: «بنزین و پوشش و آرزوی دشمنِ اسکیت…

چرا بعضی‌ها با صدای بلند صحبت می‌کنند؟

به گزارش ایسنا،زهره نظام آبادی با بیان این‌که بلند صحبت‌کردن ریشه در ساختار شخصیتی فرد دارد یا نشانه اضطراب است؟ گفت: خود بلند صحبت‌کردن به تنهایی ویژگی شخصیتی به حساب نمی‌آید و بیشتر می‌تواند تحت تاثیر عادات و سبک ارتباطی، شرایط شنوایی فرد و محیط باشد.
وی افزود: گاهی وقت‌ها افراد تحت تاثیر اضطراب شدید که قرار می‌گیرند کنترل و شدت صدایشان را از دست می‌دهند، اما کلا به تنهایی نمی‌شود بررسی کرد که آیا بلند صحبت‌کردن ریشه در ساختار شخصیت فرد دارد یا نه؟.
 
این روانشناس در خصوص نقش الگوهای تربیتی و خانوادگی در تثبیت عادت بلند صحبت‌کردن اظهار کرد: خانواده نقش مهمی در تثبیت عادت بلند صحبت‌کردن دارد و کودکی که در خانواده‌ای بزرگ می‌شود که پدر و مادر با همدیگر با صدای بلندتری صحبت می‌کنند این امر به‌صورت ناخوداگاه تثبیت و به عادت خودکاری تبدیل می‌شود؛  حتی در یکسری از قومیت‌ها هم بلند صحبت‌کردن امری کاملا طبیعی و معمولی است.
 
برونگرایی به معنای صدای بلند داشتن، نیست

به گفته نظام آبادی برونگرایی به معنای صدای بلند داشتن، نیست، این یک سوءتفاهم است، یعنی برونگرا بودن به‌عنوان یک ویژگی شناخته می‌شود که فرد تعامل اجتماعی بالاتری دارد، راحت‌تر ارتباط می گیرد و کلا بودن در جمع‌ها را بیشتر دوست دارد و ممکن است که این فرد وقتی در جمع است با صدای آرامی صحبت کند و یا برعکس کسی که فرد درونگرایی است در مواقعی که نیاز به صحبت دارد ممکن است که صدای بلندی داشته باشد لذا این مساله به برون‌گرایی و درون‌گرایی بودن ارتباطی ندارد. برون‌گرایی می‌تواند یک ویژگی شخصیتی باشد اما بلند صحبت کردن جزو یکی از ویژگی شخصیتی فرد می‌تواند نباشد و باید در الگوی رفتار کلی فرد این مساله بررسی شود.
 
این روانشناس در پاسخ به اینکه مرز باریک میان رسا صحبت‌کردن و آزار صوتی کجاست؟ تصریح کرد: رسا صحبت‌کردن یعنی صدا بر اندازه‌ای باشد که مخاطب بدون فشار بتواند آن را بشنود و درکش کند. زمانی که صدای ما باعث ناراحتی، حواس‌پرتی یا بهم زدن آرامش دیگران شود این یعنی بلند صحبت‌کردن. مهم است که ما بتوانیم میزان بلندی صدایمان را با موقعیتی که در آن قرار داریم هماهنگ  کنیم.
 
وی با تاکید بر این‌ که در روابط نزدیک، بلند صحبت‌کردن در بحث‌ها چقدر می‌تواند به تخریب رابطه منجر می‌شود؟ گفت: بلندکردن صدا در هنگام تعارضات و دعوا می‌تواند نشانه‌ بی‌احترامی، تهدید و ناامنی باشد و گفت‌وگو به جنگ قدرت تبدیل شود. اگر فرد عامدانه و آگاهانه صدایش را بلند کند، هدفش می‌تواند ترساندن یا تهدیدکردن طرف مقابل باشد؛ این یک آزار روانی شدید محسوب می‌شود، اما اینکه هر بلندبودن صدایی صرفا یک آزار روانی است، خیر؛ اینطور نیست.
 
راهکارهای مدیریت میزان صدا
نظام آبادی در خصوص تمرین‌های رفتاری یا شناختی برای مدیریت میزان صدا اظهار کرد: اولین قدم برای مدیریت میزان صدا، خودآگاهی است. می‌توانید از تمرین «مکث قبل از پاسخ» استفاده کنید؛ یعنی پیش از صحبت، چند ثانیه مکث کنید تا پاسخ مناسب را بیابید و با لحنی آرام‌تر صحبت کنید. همچنین می‌توانید صدای خود را در مکالمات ضبط کرده و به آن گوش دهید تا دریابید در چه مواقعی ولوم صدایتان بالا رفته است. استفاده از تمرین‌های تنفسی هنگام بحث نیز برای کنترل و کاهش میزان صدا مؤثر است. راهکار دیگر این است که از فردی مورد اعتماد بخواهید در حین بحث، با نشانه‌ای به شما یادآوری کند که صدایتان بالاست و نیاز است آن را کاهش دهید.
 
نحوه تذکر در مورد صدای بلند
این روانشناس در این باره که چگونه می‌توانیم بدون ایجاد تنش یا دلخوری، به کسی تذکر دهیم که صدای بلندش آزاردهنده است، اظهار کرد: بهترین کار این است که روی افراد برچسب نزنیم؛ مثلاً نگوییم «تو همیشه بلند صحبت می‌کنی»؛ زیرا این واژه‌ها برای افراد دردناک و سخت است. باید بدانیم رفتار افراد از هویت آن‌ها جداست. اگر کسی رفتار اشتباهی دارد، صرفا رفتار او خطا محسوب می‌شود، نه شخصیتش؛ بنابراین نمی‌توان گفت چون صدایت را بالا بردی، پس آدم بدی هستی.
 
وی اضافه کرد: برای تذکر بدون دلخوری بگویید «می‌دانم قصدت ناراحت‌کردن من نیست و می‌خواهی مشکل را حل کنی، اما الان صدایت برای من بلند است اگر موافقی، کمی مکث کنیم، نفس عمیقی بکشیم یا مدتی تنها باشیم تا بتوانیم آرام‌تر صحبت کنیم؛ نمی‌خواهیم این صدای بلند باعث بی‌احترامی میان ما شود». استفاده از تمرین‌های تنفسی حین بحث نیز برای کنترل و کاهش صدا موثر است. 
 
نظام آبادی درباره این موضوع که چرا در محیط‌های عمومی یا حین مکالمه تلفنی ناخودآگاه صدای خود را بالا می‌بریم و آیا این کار تلاشی برای اثبات حضور یا جلب‌توجه است؟ گفت: در محیط‌های شلوغ، مغز برای غلبه بر صداهای پس‌زمینه، ناخودآگاه میزان صدای ما را افزایش می‌دهد. در مکالمات تلفنی نیز تفاوت صدای طرف مقابل با صدای خودمان باعث تغییر ناخودآگاه بلندی صدای ما می‌شود؛ این لزوما به معنی این نیست که حالا عامدانه این کار انجام شده یا اینکه می‌خواهیم توجهی بخریم یا اثبات حضور کنیم لذا این اتفاق می‌شود در اکثر مواقع به صورت ناخودآگاه اتقاق می‌افتد.

بلند صحبت کردن می‌تواند ناشی از عدم آگاهی از حقوق اجتماعی دیگران باشد 
این رواشناس با اشاره به این‌که بلند صحبت‌کردن در اماکن عمومی بازتابی از کاهش آستانه تحمل و سلامت روان در اجتماع است، بیان کرد: نمی‌توان صرفا به‌دلیل بلند صحبت‌کردن در اماکن عمومی، سلامت روان فردی را قضاوت کرد؛ چرا که این رفتار می‌تواند ناشی از هنجارهای فرهنگی، تراکم جمعیت یا عدم آگاهی از حقوق اجتماعی دیگران باشد. اگر این رفتار به صورت مداوم تکرار شود، می‌توان به جنبه‌هایی نظیر ضعف در تنظیم هیجان یا نبود مهارت‌های لازم برای سازگاری با محیط‌های مختلف توجه کرد. این به فرهنگ هم بر می‌گردد.
 
پیامدهای بلند صحبت کردن در محیط کار
به حریم همکاران احترام بگذاریم 
نظام آبادی در پایان در خصوص این‌ موضوع که بلند صحبت کردن در محیط‌های کاری چه پیامدهای روانی برای فضای فکری همکاران می‌تواند داشته باشد؟ گفت: این رفتار باعث حواس‌پرتی، افزایش فشار ذهنی و کاهش تمرکز همکاران می‌شود، تداوم این رفتار قطعا نارضایتی تیم یا همکاران را در محیط کاری در پی دارد. بهتر است که با یک تذکر به فرد گفته شود که خوب است که  صدایش را کنترل کند و به‌خصوص در محیط‌های کاری که نیاز به سکوت و تفکر عمیق است این بلند صحبت کردن پیامدهای خوبی نخواهد داشت. اینکه بتوانیم صدا را مدیریت کنیم یک بخشی از حرفه کاری ما و  احترام گذاشتن به حریم روانی و شخصی افراد است.