مروریبر هفت نقش ماندگار کارنامه حسن پورشیرازی به بهانه درخشش در «پیرپسر»| خوب، بد، ابلیس!
محمد صابری
محمد صابری
تعطیلات سینما و قرار گرفتن در شرایط جنگ تحمیلی بیشتر از همه به فروش «پیر پسر» اکتای براهنی آسیب زد. با این حال در هفتهای که گذشت، این فیلم فروش قابلقبولی داشت و از مرز فروش کل 20 میلیارد تومانی عبور کرد. «صددام» کماکان جزو صدرنشینهای اکران است و تا رسیدن به فروش 100 میلیارد تومانی، 3 میلیارد تومان فاصله دارد. جایگاه سوم و چهارم پرفروشهای هفته هنوز در اختیار «سلامعلیکم حاجآقا» و «خانه ارواح» است.
در فیلم «پیر پسر» به کارگردانی اکتای براهنی، شخصیتها اهمیت ویژهای دارند. هریک از آنها را میتوان نماینده طیفی از جامعه معرفی کرد و بازتاب زندگی در محیطی ناآرام همراه با محدودیت، ترس، بیمعنایی و پوچی را در وجوه مختلف آن دید. در این فیلم غلام باستانی و علی پدر و پسری هستند که به لحاظ اخلاقی در دو سر یک طیف قرار میگیرند. غلام باستانی نماینده شر است و علی نماینده خیر، مهربانی و تلاش برای صلح. علی با بازی حامد بهداد، شخصیتی آرام و کماعتمادبنفس است که در طول سالیان سال بهطور مداوم سرکوب شده و توانایی بروز خودش را ندارد. شخصیتپردازی دقیق کاراکتر علی به همراه بازی درخشان بهداد باعث شده علی به شخصیتی قابلدرک و دوستداشتنی تبدیل شود. بهداد هم در ظاهر، هم شیوه بیان و هم نگاه و رفتار، شمایلی دقیق از شخصیتی سرخورده اما پر از حسرت و عاطفه به نمایش گذاشته است.
سینماهای ایران در هفتهای که گذشت به خاطر همزمانی با ایام تاسوعا و عاشورا، چند روز تعطیلی را از سر گذراند. فیلمهای اجتماعی سه روز کامل روی پرده بودند و کمدیها دو روز. به همین دلیل هم بهطور کلی فروش سینماها از 9 میلیارد فراتر نرفت و تعداد مخاطبان سینما هم 90 هزار نفر بود. نکته مهم اینکه از این 9 میلیارد، 7 میلیارد تومان، سهم فروش «پیر پسر» بود. این فیلم بلافاصله پس از شروع اکران با وضعیت جنگ روبهرو شد و پس از آن به تعطیلات تاسوعا و عاشورا برخورد اما با این حال حدود 30 میلیارد فروخته است.
از سال 1399 تا 1404، یعنی در بازه زمانی پنج ساله، سینماها سه بار درگیر بحران بزرگی شدند که فروششان را تحت تاثیر قرار داد. بحران اصلی، شیوع کرونا بود که علاوه بر تعطیلی طولانی مدت سینماها طی دو دوره، از تعداد مخاطبان هم به شدت کاسته شود. سال 1399 و نیمی از 1400، سینماها عملا مخاطبانشان را از دست دادند و ترمیم مجدد این وضعیت زمان زیادی برد. هنوز یک سال از بهبود وضعیت نسبی سینماها به واسطه کرونا نگذشته بود که بار دیگر در اواخر شهریور 1401 بحران مهم دیگری، اوضاع سینماها را بهم ریخت. در جریان اتفاقات نیمه دوم این سال مخاطبان سینماها به شدت ریزش پیدا کنند. تا بهبود نسبی مجدد و آشتی مخاطبان با سینما نیمسالی زمان صرف شد. حالا در موقعیتی قرار داریم که بار دیگر سینماها به واسطه جنگ تحمیلی دوازده روزه، با بحرانی جدی روبهرو شدهاند؛ بحرانی که حتی پس از آتشبس هم ادامه پیدا کرده و باید دید بعد از تعطیلات سوگواری دهه اول محرم به چه صورت ادامه پیدا خواهد کرد.
فیلم «پیر پسر» ساخته اکتای براهنی با عبور از گیشه فیلم «رها» توانست عنوان پرفروشترین فیلم اجتماعی سال را از آن خود کند.
حامد بهداد در «پیر پسر» بدون شک یکی از بهترین و عمیقترین بازیهایش را به نمایش گذاشته است. بسیار درست و دقیق به نقش نزدیک شده و کاری کرده است مخاطبان با تمام وجود، احساسات و عواطف این شخصیت را درک کنند. بهداد علت این نزدیکی به نقش را به قدرت فیلمنامه، شخصیت پردازی و همچنین ارتباط مستمرش با اکتای براهنی، کارگردان فیلم میداند و معتقد است شخصیتی مثل علی «پیر پسر»، محصول کار یکساله نیست و مدتها با آن زندگی کرده است.
اظهارنظر عجیب حسین دهباشی، پژوهشگر تاریخ و مستندساز درباره فیلم «پیر پسر» در توئیتر با اعتراض شدید مخاطبان روبهرو شده است؛ توئیتی که در آن نه تنها به فیلم، که به سینما و وزارت ارشاد هم بیاحترامی کرده است. جعفر گودرزی، رئیس انجمن منتقدان، نسبت به این توئیت تند و نامحترمانه واکنش نشان داده و اعلام کرده که واکنش دهباشی به این فیلم، نقد نیست و صرفا جملاتی هتاکانه است و از فردی روشنفکر عجیب به نظر میرسد.