به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از روابط عمومی اثر، این نشست با حضور عرفان زارعی (نویسنده و کارگردان)، آیه زارعنژاد، احسان شیخی و سالار میرکریمی (بازیگران)، حسام محمودآبادی (جانشین تهیهکننده) و رضا پورزارعی (مدیر روابط عمومی نمایش)، صبح امروز در استودیو مؤسسه رسانه سنتر برگزار شد. عرفان زارعی در ابتدای این نشست با اشاره به مسیر تولید نمایش «زار» گفت: این نمایش حاصل بیش از شش تا هفت ماه تلاش مستمر یک گروه نزدیک به ۴۰ نفره است. همه اعضای گروه ساعتها در کنار یکدیگر تمرین کردند تا بتوانیم اثری خلق کنیم که صرفاً یک نمایش نباشد، بلکه حرفی برای گفتن داشته باشد.
او درباره انتخاب موضوع «زار» افزود: از ابتدا دغدغه ما پرداختن به جنوب ایران بود. در سالهای اخیر افراد زیادی به موضوع زار و زارگیری نزدیک شدهاند اما کمتر کسی به شکل مستقیم به این پرسش پرداخته که اساساً زار چیست، از کجا آمده و چه فلسفهای دارد. ما تلاش کردیم این آیین را در قالب یک داستان نمایشی روایت کنیم.
زارعی با اشاره به پژوهشهای میدانی گروه اظهار کرد: ایده اصلی نمایش در سفری به جنوب ایران شکل گرفت. در آن سفر با پیرزنی مواجه شدیم که مردم محلی معتقد بودند زار گرفته است. او ادعا میکرد میتواند به زبانهای مختلف صحبت کند. این مواجهه نقطه آغاز شکلگیری ایده نمایشنامه شد.
او ادامه داد: یکی از ویژگیهای باور زار روایت کردن زمانهایی است که فرد در آن حضور نداشته است. قصه ما نیز از همین نقطه آغاز میشود. شخصیت اصلی داستان وقایعی را روایت میکند که حتی پیش از تولد او رخ دادهاند.
از جشنواره فجر تا اجرای عمومی
کارگردان نمایش «زار» با اشاره به حضور این اثر در جشنواره بینالمللی تئاتر فجر گفت: در بخش دگرگونههای اجرایی جشنواره شرکت کردیم و فضای یک روستای جنوبی را در یک سوله بازسازی کردیم. مخاطبان در دل دکور حرکت میکردند و نمایش را از نزدیک تجربه میکردند. این تجربه برای ما موفقیتآمیز بود و توانستیم جایزه آن بخش را نیز دریافت کنیم.
وی افزود: در جشنواره به دلیل شرایط اجرایی، در هر نوبت تنها ۱۰ تا ۱۲ مخاطب میتوانستند نمایش را ببینند. همین موضوع باعث شد تصمیم بگیریم اثر را به شکل صحنهای بازتولید کنیم تا تعداد بیشتری از مخاطبان امکان تماشای آن را داشته باشند.
زارعی درباره تغییر ساختار اجرا توضیح داد: در ابتدا نمایش کاملاً تعاملی طراحی شده بود اما شرایط اجرایی و مسائل اقتصادی باعث شد آن را به یک اجرای صحنهای تبدیل کنیم. در عین حال تلاش کردیم روح اثر و ویژگیهای آیینی آن حفظ شود.
«زار» نه تأیید است و نه انکار
وی درباره نگاه نمایش به آیین زار گفت: زار پدیدهای است که نمیتوان وجود آن را در فرهنگ جنوب ایران انکار کرد. با این حال ما در نمایش نه به دنبال تأیید آن هستیم و نه رد آن. مخاطب خود میتواند پس از تماشای اثر برداشت شخصیاش را داشته باشد.
زارعی افزود: زار با مفهوم جنزدگی تفاوت دارد و نباید این دو را یکی دانست. ما تلاش کردهایم با نگاهی بیطرفانه این باور را در بستر فرهنگی و اجتماعی جنوب ایران به تصویر بکشیم.
۱۳ ساز جنوبی و صداهایی که زنده اجرا میشوند
کارگردان نمایش «زار» با اشاره به ویژگیهای موسیقایی اثر گفت: آیین زار تلفیقی از موسیقی، خوراک، آواز و حرکت است. ما تمامی این عناصر را در نمایش حفظ کردهایم. بیش از ۱۳ ساز جنوبی در اجرا حضور دارند و تمامی صداها به شکل زنده تولید میشوند؛ از صدای دریا و باد گرفته تا صدای طوفان و دیگر افکتهای صوتی.
وی همچنین گفت: ما آهنگساز مشخصی نداریم. جمعی از هنرمندان موسیقی جنوب را کنار هم قرار دادیم و امروز این گروه به یک مجموعه حرفهای تبدیل شدهاند که بخش مهمی از هویت اجرایی نمایش را شکل میدهند.
زارعی درباره طراحی صحنه نیز توضیح داد: دکور نمایش در سه بخش اصلی شامل اسکله، کشتی و خانه طراحی شده است. این فضاها صرفاً دکور نیستند بلکه بخشی از روایت نمایش را شکل میدهند.
سالار میرکریمی: «زار» آینهای مقابل مخاطب قرار میدهد