دین و مذهب یکی از عناصر هویتساز شهر اسلامی است
شکلگیری شهرهای اسلامی با دین و باورهای مذهبی عجین شده و معماری آنها نیز بر این سبک و سیاق ساخته شده است. با یک نگاه اجمالی به شهرهای اسلامی درمییابیم که معماری مساجد، آرامگاهها و مدارس مذهبی به دین و باورهای مذهبی آغشته است و در تاریخ ایران با پیدایش و تکامل فرقههای اسلامی، نقش مؤثری در شکلگیری و توسعه بافت شهرها ایجاد کردهاند. به گزارش اصفهانزیبا آنلاین، پژوهشگران معماری، باستانشناسی و تاریخپژوهان در دهههای اخیر، نظریههای گوناگونی درباره خاستگاه و مشخصههای شهر اسلامی بیان کرده و هرکدام با رویکردی خاص خاستگاه و عوامل شکلگیری شهر اسلامی را مطرح کردهاند. از میان نظریههای مطرح در شهرسازی اسلامی، برخی معتقدند شهر و شهرنشینی در دوران اسلامی مبتنی برآموزههای دینی و مبانی اعتقادی دین اسلام است که ریشه در منابع قرآن، سنت، فقه و اجماع دارد.