مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مسجد عتیق یا مسجد جامع اصفهان از گنجینههای بیهمتای اصفهان و جهان است. این مسجد در سال 1310 ثبت ملی و در سال 1390 به ثبت جهانی یونسکو رسید. بنابراین هرچقدر دایره اطلاعات و آگاهیهای ما راجع به این مسجد مهم افزایش یابد، مناسبت دارد.
شرح مختصر : بناي مشهور به مسجد جامع نو در پشت گنبد خانه و ايوان مجموعه قرار دارد. راه دسترسي به فضاهاي معماري آن از صحن كوچك سراچه است و در جلو بنا صحن وسيعي است كه در حال حاضر آجر فرش است در طرفين ورودي مسجد جامع قاب هاي آجري زيبائي ايجاد شده و به جز همين قابهاي تزئيني در نماي بيروني آن عناصر تزئيني ديگري ديده نمي شود . پوشش ايوان ورودي نيز آراسته به رسمي بندي است. فضاي داخلي مقصوره مشتمل بر شاه نشين هايي است كه در بخش فوقاني آن ابتدا پوشش قوسي شكل و سپس گنبد مقصوره ساخته شده است . علاوه بر رسمي بندي زيبائي كه پوشش مياني بنا را مزين نموده ، در پوشش سقف شاه نشين ها نيز همان نوع آراستگي تكرار شده است . در بخش فوقاتي هر شاه نشين نورگيري تعبيه شده و بخشي از نور فضاي داخلي مقصوره نيز از همين مكام تامين مي شود . وجود مقصوره با شكل چليپا در ميان بنا و شبستان هاي ستوندار طرفين، تعادل معماري منظري را براي مسجد جامع نو به وجود آورده است . رواق شرقي با مسجد عتيق پيوند خورده و به همين دليل الزاماَ بخشي از آن تخريب شده است . مقارن با آن بناهاي مغولي واقع در ضلع شمالي احتمالاَ برچيده شده و دري كه جايگزين محراب گنبد خانه بوده ورودي به مسجد جامع نو را فراهم ساخته است. ديوارهاي تكيه صحن ، طاق رواق ها و شبستان هاي طرفين گنبد مقصوره و تزئينات زير گنبد نسبتاَ جديد هستند . تنها بخش اصلي مسجد به نظر مي رسد گنبد مقصوره باشد . در قسمتي از فضاي داخلي تويزه هاي بزرگي كه در گوشه ها يكديگر را قطع مي كنند به صورت فرو رفتگي ايجاد گرديده و در ديوار غربي اين بخش از معماري مسجد جامع نو محراب كوچكي وجود دارد كه احتمال دارد زماني تزئيناتي نيز داشته است.
مسجد جامع اصفهان یا مسجد جمعه اصفهان یکی از برجستهترین آثار معماری ایران و جهان است و از آنجا که بخشهای مختلف آن در دورانهای مختلف تاریخی ساخته و پرداخته شده، مجموعه حاضر همچون موزه عظیمی، معرف روند تحول و تکامل معماری ایران در دوره اسلامی و حتی پیش از آن است، چراکه کاوشهای باستانشناسی نشان از آن دارد که احتمالاً این مسجد پیش از اسلام هم، مرکز مذهبی مهم شهر بوده و بهصورت یکی از آتشکدههای شهر اصفهان کاربری داشته است. درباره تاریخچه تغییر و تحولات مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد، ولی به نظر میآید ساخت مسجد جامع به قرون اولیه هجری و در زمان عباسیان بوده که در قرن سوم هجری محراب آن تخریب و جهت قبله آن اصلاح شده است. سیمای فعلی مسجد عمدتاً مربوط به اقدامات دوره سلجوقی است، اما تعمیرات و الحاقات آن به دورانهای بعد بهخصوص عصر صفویان مربوط میشود.