برچسب لانه جاسوسی

در اسناد به جای مانده از سفارت امریکا در تهران ترکیبی از امیدواری به غرب‌گرایی و ناامیدی از ناتوانی دولت موقت به چشم می‌خورد

یکی از اصلی‌ترین ساختار‌هایی که پروژه نفوذ فرهنگی سفارت امریکا در ایران را پیش می‌برد، «انجمن فرهنگی ایران و امریکا» نام داشت که در تهران و برخی از کلانشهر‌های ایران شعبی داشت. این انجمن در پوشش کتابخانه، برگزاری رویداد‌های فرهنگی و برپایی کلاس‌های آموزش زبان انگلیسی اقدام به شناسایی و جذب طیفی از ایرانیان می‌کرد تا در پیشبرد برنامه‌های مختلف سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و حتی اطلاعاتی امریکا همکاری کنند

همان روز‌ها که سفارت امریکا در تهران به نیابت از واشینگتن و با هدف تضعیف حکومت مرکزی مستقل ایران، مشغول حمایت و هدایت گروهک‌های تجزیه‌طلب قومیتی در ایران بود، برنارد لوئیس (Bernard Lewis) ایده موسوم به «خاورمیانه بزرگ» خود را که متضمن تجزیه کشور‌های بزرگ منطقه از جمله ایران بود، در ذهن می‌پروراند؛ ایده‌ای که امریکایی‌ها از نسخه نهایی آن پس از ۱۱ سپتامبر رونمایی کردند

استمرار تقاضای چشمگیر برای ویزای تحصیلی تا به آن حد پیش رفت که سفارت را وسوسه کرد از آن به‌عنوان ابزاری برای باج‌گیری سیاسی علیه جمهوری اسلامی استفاده کند. روز‌های نخست پیروزی انقلاب که حساسیت‌ها در مورد فعالیت سفارت امریکا افزایش یافته بود و بیم محدودسازی اقدامات خلاف عرف آن می‌رفت، سفارت تهدید به تعطیلی بخش صدور ویزای تحصیلی را به‌عنوان ابزاری برای مصونیت ادامه کار می‌دانست.

در دوره جنگ سرد امریکایی‌ها از طریق هیئت مستشاری در ارتش ایران، نفوذ قابل‌ملاحظه‌ای در نیرو‌های مسلح ایران پیدا کردند، اما در یک دهه پایانی عمر حکومت پهلوی این نفوذ، رشد فزاینده‌ای داشت. مستشاران امریکایی به‌عنوان مشاوران و فرماندهان نظامی در تمام برنامه‌های آموزشی، عملیاتی، اطلاعاتی و لجستیکی نیرو‌های سه‌گانه زمینی، هوایی، دریایی و در ستادها، ادارات و یگان‌های رزمی فعالانه شرکت داشتند

به رغم تلاش‌های مأموران اطلاعات سفارت و ایستگاه سیا در تهران، عملاً در مدت کار سفارت در تهران، کودتا علیه انقلاب اسلامی به جایی نرسید و «تام اهرن» نا امیدی خود را به رئیس سازمان سیا اعلام کرد

کار سفارت امریکا و ایستگاه سیا در تهران در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ به اتمام رسید، اما تلاش امریکا برای براندازی جمهوری اسلامی پایانی نداشت. پس از تسخیر سفارت، سیاست براندازی جمهوری اسلامی ایران رسماً در دستورکار اطلاعاتی امریکا تعریف شد و حتی کارتر کمیته اطلاعاتی سنا را در جریان این سیاست گذارد

در اسناد مختلف لانه جاسوسی مصادیقی از تلاش سفارت برای کشف فعالیت‌های جریان‌های ضدانقلاب و سلطنت‌طلب به چشم می‌خورد که امید‌های امریکایی‌ها را به تغییرات آینده نشان می‌دهد