برچسب فیلترینگ

شرکت ارتباطات زیرساخت در اطلاعیه‌ای اعلام کرد اختلال در «برخی پلتفرم‌های خارجی» که به دلیل اختلال در «مسیرهای ارتباطی شمال کشور» بوده، رفع شده است.

کاربران اینترنت از فیلتر شدن اینستاگرام، واتس‌اپ و حتی سرویس‌های گوگل خبر می‌دهند و برخی نیز تنها به اینترنت ملی دسترسی دارند؛ اما تاکنون هیچ نهاد رسمی‌ای در این خصوص اظهار نظر نکرده است. شرکت‌های ارائه‌دهنده اینترنت نیز تمایلی به مصاحبه رسمی ندارند و تنها می‌گویند قطعی اینترنت مربوط به کل کشور و به دستور نهادهای امنیتی است.

قطع اینترنت در ایران اولین بار نیست که رخ می‌دهد. همچنین فیلتر شبکه‌های مختلف نیز سابقه طولانی دارد؛ اما چه تفاوتی میان دفعات قبل و این بار وجود دارد؟ برخلاف آبان ۹۸، اینترنت در این دوره به طور کامل قطع نشد و در عوض برخی آمارها از افزایش شدید تقاضا برای فیلترشکن خبر می‌دهند. تفاوت اساسی آبان ۹۸ و دوره اخیر دقیقاً چیست؟

انتشار اولین گزارش داخلی برآورد از شرایط فعلی اینترنت ایران از سوی شرکت ابر دراک، یک استارت‌آپ حوزه خدمات ابری از شیراز، نشان می‌دهد از تاریخ چهاردهم مهرماه روند فیلترینگ در ایران به صورت فزاینده‌ای رو به گسترش گذاشته است. ابر دراک برای تهیه این گزارش داده‌های ۴ میلیارد لاگ، ۴۶۲ سایت و بیش از ۱۰ میلیون کاربر را بررسی کرده است و برای رسانه‌های فناوری ایران ارسال کرده است.

قطع اینترنت، استفاده از نرم‌افزارهای جاسوسی و دسترسی‌های غیر قانونی، روندهایی هستند که در این سال‌ها از سوی دولت‌های مختلف بارها و بارها استفاده شده‌اند. در طول ۵ سال گذشته، حداقل ۴۲ دولت به‌دلیل اعتراضات، انتخابات یا سایر ناآرامی‌های سیاسی قطعی اینترنت را بر شهروندان خود اعمال کرده‌اند. همچنین حداقل در ۴۵ کشور مقامات دولتی مشکوک به استفاده از نرم‌افزار‌های جاسوسی و دسترسی به ابزار‌های شخصی در مورد شهروندان خود هستند.

فیلتر لینکدین، اسکایپ و گوگل‌ادز لغو شد. از بعدازظهر سه‌شنبه مهرماه ۱۴۰۱ سرویس‌های لینکدین، اسکایپ و گوگل‌ادز (دامنه googleadsservice) که از دوم مهرماه مسدود شده بودند قابل استفاده هستند. اما دو سرویس پرکاربرد اینستاگرام و واتس‌اپ که به‌ لحاظ تعداد کاربران، بیشترین حجم دیتای مصرفی کشور را در اختیار دارند همچنان مسدودند.

سرعت اینترنت موبایل بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی SpeedTest طی ماه سپ‍تامبر (۹ شهریور تا ۸ مهر) از ۲۸.۴ مگابیت‌بر‌ثانیه به ۳۵.۳ مگابیت‌بر‌ثانیه رسیده و به همین ترتیب جایگاه ایران (از نظر سرعت دیتای موبایل) در رنکینگ جهانی طی فقط یک ماه با ۱۵ پله رشد به جایگاه ۵۴ ارتقا یافت.

پلتفرم‌های جهانی با استفاده از تکنیک سیاه‌چاله (BlackHole) مسدود می‌شوند. گزارش‌های اولیه از وضعیت اختلال وسیع اینترنت در ایران نشان می‌دهد از ابتدای مهرماه امسال از روش‌های گسترده‌ای برای از دسترس خارج‌ کردن بخش‌های بزرگی از پلتفرم‌ها و اپلیکیشن‌های جهانی استفاده شده که برخی از آنها هرگز در این مقیاس در ایران مشاهده نشده بودند.