برچسب فناوری

مجلس به وزیر ارتباطات کارت زرد داد؛ یکی از محورهای اصلی هم افزایش قیمت بسته‌های اینترنت بود. مطالبه‌ای که از منظر مصرف‌کننده قابل درک است، اما در صنعت ارتباطات یک تناقض مهم وجود دارد: نمی‌توان هم‌زمان انتظار اینترنت ارزان، پوشش گسترده، آنتن‌دهی بهتر و توسعه مداوم شبکه را داشت، بدون آنکه اقتصاد سرمایه‌گذاری اپراتورها را در نظر گرفت. شبکه مخابراتی برای توسعه به تجهیزات، سایت، فیبر، انرژی و سرمایه تازه نیاز دارد و بخش قابل‌توجهی از این هزینه‌ها نیز تحت تأثیر تورم و نرخ ارز قرار دارد. اگر قیمت خدمات برای سال‌ها سرکوب شود، هزینه این سیاست لزوماً از بین نمی‌رود؛ ممکن است در قالب افت کیفیت، کاهش سرمایه‌گذاری و کند شدن توسعه شبکه به مصرف‌کننده بازگردد. بنابراین سؤال اصلی فقط این نیست که چرا اینترنت گران شده؛ باید پرسید چگونه می‌توان میان قیمت، کیفیت و سرمایه‌گذاری تعادل ایجاد کرد.

بازار فیلترشکن در ایران فقط یک بازار جانبی برای دسترسی به شبکه‌های اجتماعی نیست؛ به اقتصادی بزرگ تبدیل شده که بخشی از هزینه آن را خانوارها و کسب‌وکارها می‌پردازند. برآوردهای موجود، اندازه سالانه این بازار را حدود ۱۰۵ هزار میلیارد تومان نشان می‌دهد؛ رقمی که حتی با در نظر گرفتن کف برآوردها، قابل‌توجه است. مسئله اما فقط حجم پولی نیست که برای خرید فیلترشکن جابه‌جا می‌شود. کاربر ابتدا برای خرید اینترنت پول می‌دهد و سپس برای دسترسی به همان اینترنت، هزینه‌ای دوباره پرداخت می‌کند؛ هزینه‌ای که نه صرف توسعه زیرساخت می‌شود، نه مالیات می‌پردازد و نه تضمینی برای کیفیت و امنیت دارد. در این میان، محدودیت اینترنت تقاضا را از بین نبرده، بلکه آن را به بازاری غیرشفاف منتقل کرده است. بازاری که هرچه محدودیت بیشتر شود، تقاضای بیشتری برای آن شکل می‌گیرد و هزینه آن نیز به خانوار و بنگاه تحمیل می‌شود.