برچسب علوم انسانی

پروژه تجدد و افق اندیشه جواد طباطبایی/«رستگاری سرزمین پدری»در اندیشه فیلسوف سیاسی مدرن

 گروه اندیشه: کانال تلگرامی مجله سیاست‌نامه بخشی از متن شروین مقیمی در شماره ۲۶ مجله سیاست نامه را منتشر کرده است. مقیمی در مقاله خود با ارزیابی نسبت اندیشه جواد طباطبایی با متفکرانی چون ماکیاولی، مونتسکیو و هگل، جایگاه او را در قامت یک فیلسوف سیاسی مدرن بررسی می‌کند. نویسنده نشان می‌دهد که طباطبایی با چرخش از رستگاری نفس به سوی «رستگاری سرزمین پدری» و وفاداری به امر درون‌ماندگار، ایده دفاع از میهن را در خدمت پیشبرد پروژه تجدد در ایران قرار داد. با این حال، فرق سرنوشت‌ساز او با فیلسوفان سیاسی کلاسیک در این است که آنان سیاست را از افق استعلاییِ «انسان به مثابه انسان» می‌نگریستند، اما دغدغه بنیادین طباطبایی نه خرد کلی یا انسان جهانی، بلکه مشخصاً «انسان ایرانی» و بازسازی ایده ایرانشهر بود؛ پروژه‌ای که با نقد عقلانیت محض در سیاست، از رتوریک تربیتی برای نجات میهن بهره می‌برد.

آموزش برای دموکراسی، آموزش برای اقتصاد

به‌گفته مرشدی‌زاد: «از دیدگاه برخی مقامات، علوم انسانی مدرن ماهیتی اومانیستی و سکولار دارد که ممکن است با مبانی خاص نظام‌های سیاسی هم‌خوانی نداشته باشد. نگاه نقادانه برخی رشته‌های علوم انسانی و همچنین اجتماعی موجب نگاه بدبینانه حاکمیت به علوم انسانی، هنر و علوم اجتماعی شده است.»