برچسب صلح شرافتمندانه

در شرایطی که تجربه توافق با آمریکا و وعده گشایش اقتصادی همچنان محل بحث است، بار دیگر ایده پیوند زدن حل مشکلات اقتصادی کشور به «صلح» و توافق با واشنگتن مطرح شده است؛ رویکردی که منتقدان آن را همان نسخه قدیمی می‌دانند که این بار با ادبیاتی تازه به میدان آمده است.

در روزهای اخیر، اظهارنظرهای متفاوت مسئولان درباره مسائل اقتصادی، توانمندی‌های کشور و نحوه مواجهه با تهدیدهای خارجی، واکنش‌هایی را به همراه داشته است؛ اظهاراتی که با اظهار «عجز» می‌تواند دشمن را برای تشدید فشارها و حتی تحمیل جنگ به کشور وسوسه کند.

محافل قدرت با برجسته‌سازی «هزینه‌های جنگ»، در پی تئوریزه کردن تسلیم در برابر غرب هستند تا خساراتِ اقتصادِ محفلیِ خود را پنهان کنند. در این ساختار، سودهای کلان به‌صورت انحصاری و خصوصی جذب می‌شود، اما تاوانِ فساد، انحصارطلبی و خطای محاسباتی، به‌عنوان «هزینه عمومی» بر دوش جامعه آوار می‌شود تا افکار عمومی از ناکارآمدی داخلی منحرف گردد.

اظهارات اخیر سیدمحمد خاتمی درباره «صلح شرافتمندانه» در بحبوحه تنش‌های جاری، با واکنش‌های انتقادی گسترده‌ای در برخی رسانه‌ها و محافل سیاسی روبه‌رو شده است. منتقدان با اشاره به تجربه مذاکرات گذشته و بدعهدی‌های آمریکا، این مواضع را محل پرسش دانسته و معتقدند طرح چنین دیدگاه‌هایی می‌تواند بر نحوه روایت جنگ و مقاومت در افکار عمومی اثر بگذارد.

انفعال و عقب‌نشینی در برابر نقض آشکار حاکمیت ملی تحت لوای صلح‌طلبی، نه تنها متضمن امنیت نیست، بلکه به مثابه دعوتنامه‌ای رسمی برای تشدید تجاوزات دشمن عمل می‌کند. در منطق روابط بین‌الملل، تثبیت ثبات و جلوگیری از شعله‌ور شدن آتش جنگ، تنها از مسیر احیای موازنه قدرت می‌گذرد و اقدام متقابل و قاطعانه در برابر متجاوز، راهبردی‌ترین ابزار برای پایان دادن به چرخه زورگویی و تضمین صلحی پایدار به شمار می‌آید.