برچسب زد

این تناقض یک پرسش ساده اما مهم ایجاد می‌کند: اگر مردم قدرت خرید کمتری دارند، چرا کافه‌ها بیشتر می‌شوند؟ پاسخ را شاید نباید در افزایش مصرف قهوه جست‌وجو کرد؛ بلکه باید به مجموعه‌ای از تغییرات در اقتصاد ایران، از بازار کار و سرمایه‌های خرد گرفته تا سبک زندگی نسل جدید و اقتصاد تجربه، نگاه کرد. کافه‌ها بیشتر شده‌اند؛ اما آیا بازارشان بزرگ‌تر شده است؟ در یک اقتصاد تورمی، بزرگ‌تر شدن گردش مالی یک بازار لزوما به معنای رونق آن نیست. این نکته در مورد کافه‌ها اهمیت بیشتری دارد، زیرا بخش قابل‌توجهی از افزایش قیمت‌ها مستقیما به هزینه‌های کسب‌وکار و قیمت نهایی منتقل می‌شود. گزارش بازار کافه و رستوران در سال ۱۴۰۴، بر پایه بیش از ۷۵‌میلیون سفارش، تصویر قابل‌توجهی ارائه می‌کند: درآمد اسمی بازار حدود ۳۳ درصد افزایش یافته، درحالی‌که تعداد سفارش‌ها حدود ۹ درصد کاهش داشته است. یعنی پول بیشتری در بازار جابه‌جا شده، اما دفعات خرید کمتر شده است. این تفاوت، تفاوت میان رشد اسمی و رشد واقعی است.

ممکن است کافه‌ای امروز فروش بیشتری نسبت به سال گذشته داشته باشد، اما اگر هزینه مواد اولیه، اجاره، دستمزد و سایر هزینه‌ها سریع‌تر از درآمد رشد کرده باشند، این افزایش فروش به معنای افزایش سود نیست. در چنین شرایطی، ممکن است بازار از نظر ریالی بزرگ‌تر شود، اما از نظر واقعی کوچک‌تر. فروش بیشتر، مشتری کمتر و سود دشوارتر. این شاید یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اقتصاد کافه در ایران امروز باشد. پارادوکس کافه‌ها با این حال، پرسش اصلی همچنان باقی است: اگر تعداد سفارش‌ها کاهش یافته، چرا عرضه کافه‌ها افزایش پیدا می‌کند؟