برچسب روز

به گزارش ایسنا پایتخت‌نشینان طی دومین ماه تابستان سال جاری ۲۰ روز هوای قابل قبول و ۱۱ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس تنفس کردند. در ۹ مرداد ماه شاخص کیفیت هوا با قرارگیری روی عدد ۱۴۵ آلوده‌ترین روز را ثبت کرد. هوای تهران ۱۷ مرداد با قرارگیری روی شاخص ۷۵ بهترین کیفیت هوا را رقم زد.آلاینده شاخص این ماه ازن بود که ۸ روز را آلاینده کرد. ۶ مردادماه تنها روزی از این ماه بود که همزمان دو آلاینده ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون و ازن در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس قرار گرفتند.

طی مردادماه سال گذشته تهرانی‌ها ۱۵ روز هوای قابل قبول، ۱۳ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس، ۳ روز هوای ناسالم تنفس کردند. آلوده‌ترین روز این ماه ۱۰ مرداد بود چراکه میانگین شاخص کیفیت هوا به ۱۷۸ رسید و هوا بسیار ناسالم شد. ۹ مرداد تنها روز این ماه بود که دو آلاینده در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار گرفت. در این روز ازن به ۱۰۴ و ذرات معلق کوچک‌تراز ۲.۵ میکرون به ۱۱۰ رسید.

طی مردادماه ازن آلاینده شاخص بود، به‌گونه‌ای که طی ۱۱ روز فراتر از شرایط قابل قبول قرار گرفت.
پایتخت‌نشینان طی مردادماه سال ۱۴۰۳ ،۲۶ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز هوای ناسالم برای همه را تنفس کردند. بیشینه آلودگی هوای تهران طی این ماه، ۷ مردادماه ثبت شد که در این روز غلظت آلاینده ازن به ۱۷۱ رسید. پایتخت‌نشینان طی ۱۸ روز از  مردادماه بیش از یک آلاینده را فراتر از میزان مجاز تنفس کردند. افزایش همزمان غلظت دو یا چند آلاینده می‌تواند منجر به تشدید عوارض و مخاطرات بهداشتی به‌ویژه برای گروه‌های حساس جامعه شود.آلاینده شاخص در این ماه ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون (طی ۲۶ روز) بود.

کیفیت هوای پایتخت طی دومین ماه تابستان  سال ۱۴۰۲، ۲۰ روز در شرایط قابل قبول، هشت روز در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس و سه روز در شرایط ناسالم قرار داشت و به‌جز یک روز، آلاینده شاخص روزهای آلوده «ازن» بود.

وضعیت هوای تهران در دومین ماه تابستان ۱۴۰۱ و مقایسه آن با سال ۱۴۰۰ نشان می‌دهد که در مردادماه سال ۱۴۰۰ ،۲۶ روز هوای قابل قبول ثبت شد که این عدد سال ۱۴۰۱ به پنج روز کاهش یافت. در مرداد سال ۱۴۰۰ تنها پنج روز هوای تهران در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت که این وضعیت سال ۱۴۰۱ به ۲۴ روز رسید. در مرداد سال ۱۴۰۰ تهران هیچ روز هوای ناسالم را تجربه نکرده بود این در حالیست که سال ۱۴۰۱ دو روز این شرایط را تجربه کرد.

شاخص آلودگی هوا در ۶ مردادماه ۱۴۰۱ با آلاینده شاخص ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون به عدد ۱۵۱ رسید اما در ۱۲ مردادماه آلاینده شاخص ازن بود و  عدد ۱۶۷ برای این آلاینده به ثبت رسید.
آلاینده شاخص هوای مردادماه سال ۱۴۰۱ نیز مانند مردادماه سال ۱۴۰۰ ازن بود و هوای تهران ۲۲ روز با این آلاینده شاخص آلودگی هوا را تجربه کرد. تنها در ۳ مردادماه ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرون با رسیدن به عدد ۱۴۳ تبدیل به آلاینده شاخص هوای تهران شد و شش روز از  مردادماه سال ۱۴۰۱ نیز آلاینده شاخص به ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون تبدیل شد.

کمینه شاخص ثبت شده برای آلاینده ازن عدد ۷۷ و بیشینه آن عدد ۱۶۷ را نشان می‌دهد. کمینه و بیشینه شاخص برای آلاینده ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون نیز  ۹۰ و ۱۵۱ بود.آمار شرکت کنترل کیفیت هوا تهران نشان می‌دهد کیفیت هوای تهران طی مرداد ماه سال ۱۴۰۰ نسبت به مدت مشابه سال ۹۹ تعداد روزهای آلوده کمتری را ‌داشت چراکه کیفیت هوای تهران طی مرداد سال ۱۴۰۰ ۲۶ روز در شرایط قابل قبول و پنج روز در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت و ازن آلاینده شاخص بود.

آلاینده ازن چیست؟
ازن نیز آلاینده ثانویه‌ای است که در صورت افزایش شدت تابش و نور مستقیم خورشید و بالا رفتن دما و البته وجود برخی آلاینده‌های دیگر نظیر اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار، تولید و در هوا منتشر می‌شود و به همین علت در روزهای گرم سال شاهد افزایش غلظت این گاز هستیم. هر چه از شدت گرمای هوا کاسته شود، غلظت این گاز نیز کمتر می شود. پیش‌سازهای آن VOC‌ها یا همان ترکیبات آلی فرار و ناکس هستند. خودروهای دیزلی، موتورسیکلت‌های فرسوده و بخارات بنزین پیش‌سازهای ازن هستند همچنین استفاده از سوخت‌های غیر استاندارد در نیروگاه‌ها و پالایشگاه‌ها می‌تواند در افزایش غلظت ازن نقش داشته باشد. علاوه بر این آلاینده ازن سبب کاهش عملکرد ریه و افزایش علائم تنفسی مانند سرفه، تنگی نفس، تشدید آسم و سایر بیماری‌های ریوی می‌شود. ازن در مرگ ومیر زودرس نیز تاثیرگذار است.

ذرات معلق چیست؟
به گزارش ایسنا ذرات معلق کوچکتر از ۱۰ میکرون درشت‌ترند و نسبت به ذرات معلق کوچکتر از ۲.۵ میکرون کمتر وارد بخش‌های تحتانی سیستم تنفسی می‌شوند و به‌طور جزئی خطر کمتری دارند ولی در غلظت‌های بالا و در قیاس با حد مجاز می‌توانند مشکلات زیادی به لحاظ بهداشتی و زیست محیطی در پی داشته باشند.

به‌طور کلی عمده‌ترین منابع انتشار ذرات معلق نیز احتراق سوخت (مانند سوزاندن زغال  سنگ و چوب)، خودروهای دیزلی فاقد فیلتر دوده، فرایندهای صنعتی و کشاورزی و انتشار از خودروها است. ذرات معلق عموما در ماه‌های سرد سال کیفیت هوا را تحت تاثیر قرار می‌دهند. مطالعات علمی متعدد درباره ذرات معلق نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض این آلاینده باعث بروز مشکلات زبادی می‌شود. مرگ زودرس در مبتلایان به بیماری‌های قلبی و ریوی، بروز حملات قلبی غیرکشنده، ضربات قلب نامنظم، ابتلا به سرطان ریه، تشدید آسم، کاهش عملکرد ریه و افزایش علائم تنفسی مشکلاتی است که آلودگی هوا برای سلامت انسان ایجاد می‌کند.

شاخص کیفیت هوا  چیست؟
شاخص کیفیت هوا (AQI) به شش دسته اصلی تقسیم‌بندی می‌شود. بر اساس این تقسیم‌بندی از عدد صفر تا ۵۰ هوا پاک، از ۵۱ تا ۱۰۰ هوا قابل قبول، از ۱۰۱ تا ۱۵۰ هوا ناسالم برای گروه‌های حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰ هوا ناسالم برای همه گروه‌ها، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ هوا بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ شرایط کیفی هوا خطرناک است.

گفتنی است در هوای پاک که با رنگ سبز نشان داده می‌شود، شرایط کیفیت هوا مناسب است و خطری برای سلامت انسان ندارد. در هوای سالم که به رنگ زرد شناخته می‌شود، کیفیت هوا قابل قبول و غلظت آلاینده‌ها کمتر از حدی است که بر سلامت انسان تاثیر منفی داشته باشد اما در هوای ناسالم برای گروه‌های حساس که به رنگ نارنجی نشانه‌گذاری می‌شود، مقدار AQI بین ۱۰۱ تا ۱۵۰ قرار می‌گیرد که در نتیجه آن گروه‌های حساس اثرپذیری بیشتری از آلودگی هوا خواهند داشت.
در هوای ناسالم که به رنگ قرمز است، کلیه افراد جامعه در معرض مخاطرات ناشی از آلودگی هوا قرار می‌گیرند و حتی ممکن است گروه‌های حساس دچار عوارض شدیدتری شوند. افزون بر این در هوای بسیار ناسالم که به رنگ بنفش نشان داده می‌شود و عدد AQI بین ۲۰۱ تا ۳۰۰ قرار می‌گیرد، احتمال بروز عوارض جدی برای سلامت افراد جامعه افزایش می‌یابد.

به گزارش ایرنا؛ تقارن روز همدان با زادروز ابوعلی‌سینا، نماد بی‌مانند پزشکی و فلسفه‌ ایران‌زمین، نه یک هم‌پوشانی تقویمی بلکه بیانیه‌ای راهبردی برای بازتعریف جایگاه همدان در عرصه‌های فرهنگی، علمی و اقتصادی است.

همدان که در گذر تاریخ به «دارالطب» شهره بوده، خاستگاه اندیشمندانی است که مرزهای دانش را درنوردیده‌اند، از ابوعلی‌سینا و خواجه‌رشیدالدین فضل‌الله همدانی تا باباطاهر و عین‌القضات، این دیار همواره مهد دانش و عرفان بوده است.انتخاب اول شهریور برای روز همدان، پاسداشت این میراث گران‌سنگ و تاکیدی بر تداوم نقش این شهر در تولید علم و فرهنگ است؛ نقشی که اینک در قالب مصوبه‌ شورای عالی انقلاب‌فرهنگی، به رسمیتی ملی و فراملی دست یافته است.

روز همدان؛ فراتر از یک رویداد فرهنگی
در سال‌های گذشته، روز همدان اغلب در چارچوبی فرهنگی تعریف می‌شد، اما نگاه نوین به این مناسبت، افقی گسترده‌تر را ترسیم می‌کند و امروز روز همدان باید بستری برای به‌نمایش‌گذاشتن تمامی توانمندی‌های بالقوه و بالفعل این شهر باشد، همدان به مثابه‌ چهارراه کهن کاروان‌راه‌هایی همچون جاده‌ی ابریشم، راه فیروزه و راه طلای سرخ (زعفران)، ظرفیتی استثنایی برای رونق‌بخشی به بازارهای سنتی و مدرن دارد.

اجرای طرح‌هایی نظیر فروش ویژه، تخفیف‌های هوشمند، معرفی برندهای بومی و پویاسازی سراها، کاروانسراها و پاساژها در این روز، می‌تواند پیوندی دوباره میان میراث فرهنگی و اقتصاد در این خطه باشکوه تاریخی ایجاد کند.ثبت همدان در تقویم رسمی همچنین فرصتی مغتنم برای معرفیِ جاذبه‌های تاریخی و طبیعی این شهر به مخاطبان داخلی و خارجی است، به طور قطع این روز می‌تواند نقطه‌ عزیمتی برای رویدادهای گردشگری فصلی باشد که بر محوریتِ مفاخر و بناهای تاریخی طراحی می‌شوند.

همدان شهری که نامش با اولین پایتختی ایران گره خورده و روایتی از شکوه و تمدنی چندین هزار ساله را در دل خود جای داده، این شهر که در دامنه کوه الوند و با ارتفاع ۱۷۴۱ متر از سطح دریا قرار گرفته، نه تنها یکی از کهن‌ترین شهرهای ایران، بلکه از معدود شهرهای باستانی جهان همچون آتن و رم است که همچنان زنده و پویا باقی مانده‌اند.

خاستگاه تمدن؛ از هگمتانه تا همدان
شکوه همدان از زمانی آغاز می‌شود که در سده هشتم پیش از میلاد، دیاکو نخستین شاه ماد آن را به عنوان پایتخت خود برگزید، نام باستانی این شهر «هگمتانه» به معنای «محل گردهمایی» بوده و این نام گویای جایگاه آن به عنوان کانون تجمع و تصمیم‌گیری‌های مهم در دوران باستان است، اگرچه پیشینه سکونت در این منطقه به هزاره‌های پیشین بازمی‌گردد، اما اوج شکوه آن در دوره مادها رقم خورد، جایی که به پرجمعیت‌ترین و پررونق‌ترین شهر جهان در آن دوران تبدیل شد.

شکوه تمدن همدان را می‌توان در روایات مورخان یونانی و شواهد برجای‌مانده از معماری آن جستجو کرد، هرودوت پدر تاریخ از هفت دیوار متحدالمرکز و رنگارنگ آن سخن گفته است که هر کدام به رنگ یکی از سیاره‌ها بوده و قصر پادشاهی را در میان خود جای داده‌اند.پولیبیوس مورخ یونانی دیگر نیز با شگفتی از کاخ هگمتانه یاد کرده که چوب‌های آن پوشیده از زر و سیم و ستون‌ها و رواق‌هایش با هزاران گونه کنده‌کاری آراسته بوده است، حفاری‌های باستان‌شناسی نیز این عظمت را تأیید کرده و نشان داده است که شهر باستانی هگمتانه دارای شبکه‌ای پیشرفته و منظم از معابر سنگ‌فرش، آجرهای مربعی و یک سیستم آبرسانی خارق‌العاده بوده است.

همدان مبداء تنوع فرهنگی و مذهبی در طول تاریخ
شکوه همدان تنها به دوره مادها محدود نشد و پس از آن، این شهر به عنوان پایتخت تابستانی شاهان هخامنشی، اشکانی و ساسانی، همچنان درخشش خود را حفظ کرد، کتیبه‌های گنجنامه، یادگاری از دوران داریوش بزرگ و خشایارشاه، گواهی بر این تداوم شکوه است و با وجود حملات و ویرانی‌ها از جمله حمله اسکندر مقدونی، این شهر بارها بازسازی شد و اهمیت خود را به عنوان یکی از قطب‌های تمدنی ایران زمین حفظ کرد.

با ورود اسلام در سده هفتم میلادی، شهر با نام همدان به حیات خود ادامه داد و به یکی از مراکز مهم علمی و فرهنگی جهان اسلام تبدیل شد، وجود آرامگاه دانشمند بزرگ ابوعلی سینا (پورسینا) و همچنین آرامگاه استر و مردخای، از اماکن نمادین این شهر هستند که گواهی بر تنوع فرهنگی و مذهبی آن در طول تاریخ دارند.

بافت تاریخی شهر، تلفیقی از معماری دوره‌های صفوی و قاجار با طرح شعاعی مدرن است که در اوایل قرن بیستم بر روی هسته باستانی آن ایجاد شد و در کنار محوطه باستانی هگمتانه، میراثی غنی و چندلایه را به نمایش می‌گذارد، این محوطه باستانی امروزه به عنوان یک موزه-پارک پذیرای گردشگرانی است که برای کشف یکی از کهن‌ترین تمدن‌های بشری به این دیار سفر می‌کنند.
وجود کلیسای استفان مقدس و کلیسای آنجلی در بافت تاریخی شهر، گواهی بر حضور و فعالیت جامعه مسیحی ارمنی در دوره‌های قاجار و پهلوی است، این ویژگی‌ها باعث شده که محوطه باستانی هگمتانه و مرکز تاریخی همدان نه تنها یک پایگاه باستان‌شناسی، بلکه یک موزه زنده از تمدن‌های متوالی و فرهنگ‌های مختلف باشد که در سال ۲۰۲۴ به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

همدان مقصد گردشگری ایران؛ از گنجنامه تا شگفتی‌های طبیعی
امروز، تپه باستانی هگمتانه با مساحتی حدود ۷۵ هکتار به عنوان پهناورترین تپه تاریخی ایران یادگار آن شکوه دیرین است، این محوطه ارزشمند به عنوان بیست و هشتمین میراث فرهنگی ایران در فهرست یونسکو به ثبت جهانی رسیده است.همدان که در سال ۱۳۸۵ از سوی مجلس شورای اسلامی به عنوان «پایتخت تاریخ و تمدن ایران» شناخته شد، با وجود آرامگاه بوعلی‌سینا، باباطاهر، گنبد علویان و دیگر آثار ارزشمند، همچنان روایتگر شکوه و عظمت تمدن پارسیان است.

این شهر به‌عنوان پایتخت تاریخ و تمدن ایران، گنجینه‌ای از آثار تاریخی و شگفتی‌های طبیعی را در خود جای داده، آرامگاه بوعلی سینا نماد اندیشه و فلسفه و آرامگاه باباطاهر عارف خوش‌نوای همدانی از مهم‌ترین مقاصد فرهنگی این شهر هستند که هرساله گردشگران بسیاری را به خود جذب می‌کنند،
با این حال، بخش مهمی از جذابیت همدان به طبیعت بکر و شگفت‌انگیز آن برمی‌گردد، غار علی‌صدر بزرگترین غار آبی جهان با قایق‌سواری در دل دریاچه‌ای زیرزمینی و تماشای چکیده‌های آهکی تجربه‌ای فراموش‌نشدنی را رقم می‌زند و گنج‌نامه با کتیبه‌های خط میخی داریوش بزرگ و خشایارشاه یادآور شکوه و حکمت تاریخی این دیار کهن است، این در حالیست که همدان در سال ۲۰۲۴ به‌عنوان پایتخت گردشگری آسیا انتخاب شد و در نیمه‌ نخست همان سال میزبان ۲.۸ میلیون گردشگر بود.

همدان تنها یک شهر تاریخی نیست؛ بلکه تلفیقی زیبا از تاریخ، طبیعت، فرهنگ و هنر است که در سایه‌ سترگ الوند، تجربه‌ای کامل و به‌یادماندنی از سفر را برای هر بازدیدکننده‌ای رقم می‌زند، همدان را می‌توان موزه‌ای زنده از تاریخ ایران نامید؛ شهری که در دل خود، روایت‌های کهن و طبیعتی بکر را در آغوش کوه الوند جای داده است.

دیار هگمتانه در مسیر تحول، محور توسعه پایدار
پایتخت تاریخ و تمدن ایران زمین با تدوین نقشهای جامع، در تلاش است تا گردشگری را به موتور محرک توسعه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خود تبدیل کند.نگاه نوین به توسعه در همدان، گردشگری را نه یک بخش حاشیه‌ای، بلکه به‌عنوان «حلقه اتصال تاریخ، فرهنگ و اقتصاد» و راه‌حلی جامع برای چالش‌هایی همچون کم‌آبی، اشتغال و رکود اقتصادی تعریف کرده است.

بر این اساس، «نقشه جامع تحول و پیشرفت استان» با سه محور اساسی آب، محیط‌زیست و گردشگری تدوین شده و تمامی سیاست‌های اقتصادی، اجتماعی و عمرانی با رویکرد توسعه گردشگری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان طراحی می‌شود.مدیریت ارشد استان به نمایندگی از دولت با تاکید بر گذر از نگاه سنتی و حرکت به‌سوی برنامه‌ریزی علمی و خلاقانه، بر جلب مشارکت بخش خصوصی و تکمیل زنجیره‌های ارزش تأکید دارد، برگزاری موفق رویدادهای بین‌المللی نشان از عزم جدی برای بین‌المللی‌سازی همدان دارد، همچنین فعالسازی ظرفیت‌های دیپلماسی اقتصادی از طریق نمایندگی وزارت امور خارجه در استان، برنامه‌ای برای بهره‌گیری از موقعیت راهبردی همدان در مسیر جاده ابریشم و توسعه روابط با کشورهای هدف تدوین شده است.

رهاورد:
ثبت اول شهریور به عنوان روز همدان، حاصل دو دهه کوشش بی‌وقفه‌ی مسئولان، اندیشمندان و رسانه‌های استان است. امید است با همت جمعی، روزی رقم بخورد که در آن همدان کهن با همه‌ فراز و نشیب‌های تاریخی‌اش، نه فقط در ایران که در پهنه‌ی جهانی، بدرخشد، این روز، متعلق به همه‌ کسانی است که همدان را خانه‌ خود می‌دانند و برای اعتلای آن می‌کوشند.

همدان با اتکا به میراث گرانسنگ تمدنی، پیشینه علمی و فرهنگی، جاذبه‌های طبیعی بکر و ظرفیت های متنوع اقتصادی، در مسیر تحولی بنیادین گام نهاده است و نگاه راهبردی به گردشگری به‌عنوان محور توسعه، زمینه‌ساز عبور از چالش‌های ساختاری و حرکت به‌سوی اقتصادی پویا، پایدار و مبتنی بر هویت است.

در جهان امروز، شهرها برای تثبیت هویت خود، به پیوند با مفاخر علمی و ادبی روی می‌آورند، همدان با دارا بودن سرمایه‌های بی‌بدیلی همچون بوعلی‌سینا، پیش از این نیز در محافل علمی جهان شناخته‌شده است؛ اما اکنون زمان آن رسیده که با بهره‌گیری از ابزارهای نوین ارتباطی و رسانه‌های جمعی، این سرمایه‌ها به گفتمانی جهانی تبدیل شود، نام همدان، الوند و مفاخرش، مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و اینک باید با برنامه‌ریزی هدفمند، از این فرصت برای ارتقای برند شهری و جذب مخاطبان بین‌المللی بهره برد.

تأکید بر این نکته ضروری است که پاسداشتِ روز همدان، وظیفه‌ای تک‌نهادی نیست؛ بلکه رسالتی است همگانی که بر عهده‌ی همه‌ی ارکان شهری و شهروندان است و این مشارکت گسترده، ضامن خلق برنامه‌هایی پرمحتوا، مخاطب‌محور و اثربخش خواهد بود.