گروه اندیشه: دکتر حمیدرضا جلائیپور استاد دانشگاه و از نظریه پردازان روزنه گشایی، در مقاله ای که در کانال خود نوشته، به تحلیل محتوا و نظریه حاکم بر جمهوری سوم پرداخته است. او در نظریه پردازی خود به تحلیل آینده سیاسی ایران در مطلع تحولی ساختاری موسوم به «جمهوری سوم» (آغاز دوران رهبری آیتالله سید مجتبی خامنهای در سال ۱۴۰۵) پرداخته و سناریوهای پیشروی نظام را در قالب چهار مدل حکمرانی واکاوی میکند. نویسنده با ردّ احتمال تحقق «امارت اسلامی» (به دلیل ریشهدار بودن مفهوم دولت-ملت و لایههای مدرن شهری) و بعید دانستن استقرار زودهنگام «جمهوری دموکراتیک»، چالش اصلی آینده را منازعه میان دو الگوی «جمهوری اسلامی توسعهگراتر» و «جمهوری امنیتی تر» تبیین میکند. در صورت توقف جنگ و پیشرفت توافقات با آمریکا، مدل توسعهگرا به دلیل ابرچالشهای اقتصادی، کسری بودجه، و فرسایش سرمایه اجتماعی، محتملترین گزینه خواهد بود؛ حکمرانی عملگرایانهای که با ائتلاف تکنوکراتها، اصولگرایان میانه و اصلاحطلبان غیرگذرا حول محور «وفاق ملی» شکل میگیرد تا با ایجاد گشایشهای نسبی در فضای مجازی، پوشش و اقتصاد نیمهرقابتی، بقای سیستم را تضمین کند. در نقطه مقابل، تداوم شرایط جنگی و تشدید تحریمها، فضا را به سوی «حکمرانی نظامی-امنیتی رادیکال» سوق خواهد داد؛ مدلی که ثباتی شکننده و خشونتی فروخورده ایجاد کرده و کشور را به سوی خیزشهای اعتراضی جدید میبرد. در نهایت، جلایی پور با تاکید بر پیوند ارگانیک میان امنیت و توسعه، توصیههای راهبردی به نخبگان حکومتی (مانند دست برداشتن از توهم مهندسی جامعه و بازسازی قرارداد اجتماعی) و نخبگان مدنی (مانند تمرکز بر مطالبات شدنی، احیای نهادهای صنفی و ورود به گفتوگوهای سیاستی غیرایدئولوژیک در حوزههای آب و انرژی) ارائه میدهد تا از سقوط جمهوری سوم به ورطه امنیت گرایی و میلیتاریستی صرف ممانعت شود. این مطلب را در ادامه می خوانید: