برچسب جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل

جنگ ایران و اختلال در تنگه هرمز، فقط بازار نفت را ملتهب نکرده؛ بلکه زنجیره جهانی غذا را نیز وارد مرحله‌ای تازه از بحران کرده است. افزایش شدید قیمت گاز و کودهای شیمیایی، از مزارع آمریکا و اروپا تا شالیزارهای آسیا، هزینه تولید غذا را بالا برده و میلیون‌ها نفر را در معرض ناامنی غذایی قرار داده است؛ بحرانی که کارشناسان آن را یکی از بزرگ‌ترین شوک‌های بازار کشاورزی در سال‌های اخیر می‌دانند.

سالهاست که تجارت آزاد به یکی از ارکان اصلی نظم اقتصادی جهان تبدیل شده و این تصور را تقویت کرد که گسترش وابستگی اقتصادی میان کشورها می‌تواند به افزایش رفاه منجر شود. با این حال، در شرایط امروز و هم‌زمان با تشدید رقابت میان قدرت‌های بزرگ و تحولات ژئوپولیتیکی، این پرسش مطرح شده است که آیا این الگو همچنان کارآمد است یا جهان در حال حرکت به سمت بازتعریف آن است.

بحران دارو فقط نتیجه جنگ نیست؛ صنعت داروی ایران مدت‌هاست با بیماری‌های مزمن اقتصاد دست‌وپنجه نرم می‌کند. افزایش شدید هزینه مواد اولیه، نوسانات ارزی، کمبود نقدینگی، بدهی سنگین دولت به شرکت‌های دارویی و قیمت‌گذاری دستوری، زنجیره تولید دارو را در شرایطی شکننده قرار داده است.

تنش‌های اخیر و آسیب به زیرساخت‌های پتروشیمی سایه‌ای سنگین بر بازار انداخته، و قیمت مواد پلاستیکی با جهشی کم‌سابقه روبه‌رو شده و نشانه‌های التهاب در سراسر زنجیره— مواد اولیه تا مصرف روزمره—قابل مشاهده است.

مشکل بحران کمبود و افزایش هزینه مواد اولیه در صنعت دارو این روزها زیاد شنیده می شود اما بررسی‌های اکوایران نشان می‌دهد این صنعت از ماه‌ها قبل نیز تحت فشار هم‌زمان بحران ارزی، تورم و کمبود نقدینگی بوده و زنجیره تأمین آن در چندین نقطه دچار اختلال ساختاری شده است.

تنش‌های اخیر در تنگه هرمز با ایجاد اختلال در جریان گاز طبیعی و افزایش هزینه‌های انرژی، باعث رشد دوباره تقاضا برای زغال‌سنگ در بازارهای جهانی شده و فرصت‌های تازه‌ای را برای صادرکنندگانی مانند آفریقای جنوبی به‌وجود آورده است.

با وجود جهش تاریخی قیمت سوخت جت در پی تنش‌های خاورمیانه و جنگ ایران، شرکت‌های هواپیمایی ارزان‌قیمت آسیا نه‌تنها برنامه‌های توسعه خود را متوقف نکرده‌اند، بلکه با خرید هواپیماهای جدید و راه‌اندازی مسیرهای تازه، همچنان بر رشد بازار سفرهای هوایی در سال‌های آینده شرط‌بندی می‌کنند.