مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از سایت پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات ،در شماره جدید فصلنامه علمی نظری مطالعات فرهنگ- ارتباطات، تعداد ۱۰ مقاله درج شده است. عناوین مقالات این شماره عبارت است از:
گروه اندیشه: پیام افشار دوست در یادداشتی در کانال خود، با نقد رویکرد سرزنشگر نخبگان نسبت به دولت، بر ضرورت گذار از ملامت صرف به سمت ظرفیتسازی تأکید میکند. نویسنده معتقد است در شرایط خطیر کنونی، نخبگان باید بهجای پیشبینی شکستها و تضعیف مشروعیت، بر مبنای «منطق قدرت» به خلق راهکارهای همافزا و توانمندسازی توأمان جامعه و حکومت بپردازند. این یادداشت را می خوانید:
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین نشر فرزان این کتاب را منتشر کرده است. کتاب عقلانیت و توسعه یافتگی ایران اثری است در باب تفکر اصولی و پیشرفت سیاسی که دکتر محمود سریع القلم، پژوهشگر عرصه ی اقتصاد سیاسی بین الملل، آن را به رشته ی تحریر درآورده است.
گروه اندیشه: دکتر سعید حجاریان در مجله آگاهی نو شماره ۱۸، بهار ۱۴۰۵ با انتشار یادداشتی به تحول جامعه ایران می پردازد. از نظر او تحول جامعه ایران، به سمت «سیاست تودهای» و پیدایش پارادایم «دیکتاتوری کلیکی» (Clicktatorship) است. این پدیده ناشی از انسداد گفت وگوی رسمی، تقلیل سیاستورزی احزاب و حاکمیت به لایک و اعداد پلتفرمی، فیلترینگ و شکلگیری جامعهی سهپاره است. این وضعیت با رواج اقتصاد زیرزمینی رمزارزها، کنشگران را در مثلث «دشنام، بهتان و سکوت» محصور کرده و دولت را ناگزیر به انتخاب میان پذیرش تکثر یا مواجهه با چرخههای خشونت میسازد. این مطلب را در ادامه می خوانید:
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین کتاب «توسعه سوم» با بهروزرسانی دادهها تا ابتدای تابستان ۱۴۰۴، به کالبدشکافی ساختاری و شبکهای ریشههای عقبماندگی ایران در چنبره سیاستها میپردازد. یافتههای رصدخانه توسعه نشان میدهد ایران در جدیدترین سنجش شاخص ترکیبی با چهار پله سقوط مواجه شده است؛ فرآیندی ساختاری که در زمانهٔ درگیری کشور با «راز بقا»، گسست میان جامعه و دولت را عیان میکند.
گروه اندیشه: دکتر حمیدرضا جلائیپور استاد دانشگاه و از نظریه پردازان روزنه گشایی، در مقاله ای که در کانال خود نوشته، به تحلیل محتوا و نظریه حاکم بر جمهوری سوم پرداخته است. او در نظریه پردازی خود به تحلیل آینده سیاسی ایران در مطلع تحولی ساختاری موسوم به «جمهوری سوم» (آغاز دوران رهبری آیتالله سید مجتبی خامنهای در سال ۱۴۰۵) پرداخته و سناریوهای پیشروی نظام را در قالب چهار مدل حکمرانی واکاوی میکند. نویسنده با ردّ احتمال تحقق «امارت اسلامی» (به دلیل ریشهدار بودن مفهوم دولت-ملت و لایههای مدرن شهری) و بعید دانستن استقرار زودهنگام «جمهوری دموکراتیک»، چالش اصلی آینده را منازعه میان دو الگوی «جمهوری اسلامی توسعهگراتر» و «جمهوری امنیتی تر» تبیین میکند. در صورت توقف جنگ و پیشرفت توافقات با آمریکا، مدل توسعهگرا به دلیل ابرچالشهای اقتصادی، کسری بودجه، و فرسایش سرمایه اجتماعی، محتملترین گزینه خواهد بود؛ حکمرانی عملگرایانهای که با ائتلاف تکنوکراتها، اصولگرایان میانه و اصلاحطلبان غیرگذرا حول محور «وفاق ملی» شکل میگیرد تا با ایجاد گشایشهای نسبی در فضای مجازی، پوشش و اقتصاد نیمهرقابتی، بقای سیستم را تضمین کند. در نقطه مقابل، تداوم شرایط جنگی و تشدید تحریمها، فضا را به سوی «حکمرانی نظامی-امنیتی رادیکال» سوق خواهد داد؛ مدلی که ثباتی شکننده و خشونتی فروخورده ایجاد کرده و کشور را به سوی خیزشهای اعتراضی جدید میبرد. در نهایت، جلایی پور با تاکید بر پیوند ارگانیک میان امنیت و توسعه، توصیههای راهبردی به نخبگان حکومتی (مانند دست برداشتن از توهم مهندسی جامعه و بازسازی قرارداد اجتماعی) و نخبگان مدنی (مانند تمرکز بر مطالبات شدنی، احیای نهادهای صنفی و ورود به گفتوگوهای سیاستی غیرایدئولوژیک در حوزههای آب و انرژی) ارائه میدهد تا از سقوط جمهوری سوم به ورطه امنیت گرایی و میلیتاریستی صرف ممانعت شود. این مطلب را در ادامه می خوانید:
گروه اندیشه: دکتر علی هاشمی در دوران دولت اصلاحات، به عنوان دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر و جانشین رئیسجمهور فعالیت میکرد، از چهرههای شناختهشده سیاسی است که علاوه بر آن دوره، سالها به عنوان رئیس کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر در دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز حضور داشته است. او در کانال خود مطلبی نوشته با عنوان «جنگ، ادراکسازی و اقتصاد بحران». هاشمی در این مطلب از منظر اقتصاد توسعه به واکاوی اثرات مخرب «صنعت بحران» و تاثیر آن در حوزه توسعه نیافتگی پرداخته و نشان میدهد که چگونه کارتلهای فراملیتی با بلعیدن منابع حیاتی، مسیر پیشرفت جوامع را مسدود میکنند. در این ساختار، جنگ نه یک بنبست سیاسی، بلکه بازاری سودآور برای تجارت مثلث نفت، سلاح و بازسازی است که سرمایههای عمومی را از بخشهای مولد توسعه مانند آموزش، بهداشت و زیرساختهای پایدار منحرف کرده و به سمت بودجههای نظامی و تسلیحاتی سوق میدهد. علی هاشمی تاکید می کند که از طریق سازوکار «ادراکسازی هدفمند» و مهندسی ترس، ابررسانهها و اندیشکدهها فضا را امنیتی جلوه میدهند تا تداوم ناامنی توجیه شود؛ امری که با تمایل دولتهای با روش های بسته برای کنترل داخلی همراستا شده و انحصار رانتهای کلان را به همراه دارد. پیامد نهایی این چرخهی مخرب برای کشورهای در حال توسعه، فرورفتن در گرداب بدهیها، تخریب زیرساختهای بومی، فرار سرمایههای انسانی و وابستگی مطلق به پیمانکاران خارجی در دوران پساجنگ است. هاشمی تاکید میکند که توسعهی همهجانبه و متوازن، در اتمسفر ناامنی بازتولیدشده توسط این کارتلها به مسلخ میرود. در نهایت، رهایی از این تلهی توسعهنزولی و توقف این غارت ساختاری، تنها از مسیر ارتقای آگاهی جمعی، تقویت شفافیت، و استقرار یک نظام حکمرانی شایستهسالار، دموکراتیک و توسعهگرا میسر خواهد بود که منافع ملی را بر روایتهای جنگافروزانه ترجیح دهد. این مقاله را در ادامه می خوانید:
گروه اندیشه: در نشست «چگونه از دل ویرانی جنگ، آبادانی بسازیم» روز یکشنبه ٢٧ اردیبهشتماه دکتر نعمت الله فاضلی انسانشناس سخنرانی کرد. فاضلی در این نشست جنگ را به مثابه یک بیماری ناخواسته اما واقعیت تاریخی تحلیل میکند. او با نفی انفعال و ناامیدی، به سنت فکری اندیشمندانی چون پیتر تورچین و ویکتور فرانکل ارجاع میدهد تا نشان دهد تاریخ بشر همواره شاهد «ویرانی مولد» بوده است؛ نقطهای صعبالعبور که در آن تمدنها نه با پول و فناوری، بلکه از طریق «تخیل روایی»، پذیرش مسئولیت وجودی و ارادهی معطوف به عاملیت احیا شدهاند. فاضلی با مرور تجربهی بازسازی فرانسه پس از جنگ جهانی دوم توسط ژنرال دوگل، کلید تحول را گذار از همبستگیهای ایدئولوژیک به «همکاری استراتژیک» میان گروههای متضاد میداند. از نظر او، جامعهی قطبیشده و آکنده از نفرت، عقل سلیم خود را از دست میدهد؛ بنابراین، راهحل رستگاری جمعی در پذیرش واقعبینانهی تکثر، مدارا و پیوند میان لایههای مختلف اجتماعی (نظیر حزباللهی و غیرحزباللهی) نهفته است. در این فرآیند، زنان و مردم عادی بازیگران اصلیِ تبدیلِ شرّ مطلقِ جنگ به فرصتی برای خلاقیت، خوداصلاحگری و همزیستی پایدار به شمار میروند.گزارش منتشر شده در خانه اندیشمندان علوم انسانی را در ادامه می خوانید: