ناامنی در تنگه بابالمندب میتواند فراتر از یک بحران منطقهای عمل کرده و با افزایش هزینه حملونقل و اختلال در عرضه انرژی، اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار دهد.
اختلال در روابط تجاری ایران و امارات باعث «سکته کوچک» در جریان تجارت شده است. عبور کالاهای ایرانی از دبی همچنان ادامه دارد، اما مسیرها و زیرساختهای اصلی هاب امارات دچار محدودیت شده و برنامهریزی برای انتقال محمولهها به مسیرهای جایگزین در حال انجام است. این توقف موقت، بهویژه در واردات کالا از خاور دور تأثیر مستقیم گذاشته است.
با تشدید تنشها در خلیج فارس و مسدود شدن مسیر حیاتی تنگه هرمز، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) به سرعت اقدام به ایجاد مسیرهای جایگزین دریایی و زمینی برای انتقال انرژی و کالاهای حیاتی کردند. این تحول لجستیکی میتواند جریان تجارت منطقه را حفظ کرده، و مسیری برای تابآوری زنجیره تأمین در شرایط بحران فراهم کند.
اختلال در تنگه هرمز فقط بازار انرژی را بههم نزده؛ از کودهای کشاورزی و امنیت غذایی تا هلیومِ حیاتی برای ریزتراشهها و تجهیزات پزشکی، زنجیرهای از صنایع جهانی تحت فشار قرار گرفتهاند. همزمان با فصل کشت در نیمکره شمالی، کاهش صادرات از خلیج فارس میتواند به افزایش قیمت غذا، دارو و فناوری منجر شود—شوک خاموشی که پیامدهایش فراتر از نفت است.
در شرایط جنگی، نگرانی درباره تأمین کالاهای اساسی به یکی از دغدغههای اصلی خانوارها تبدیل میشود؛ چرا که هر اختلالی در زنجیره تأمین، مستقیماً بر قیمتها و معیشت مردم اثر میگذارد.
محمدرضا فرجی تهرانی، نایب رئیس اتاق اصناف تهران، با تاکید بر ثبات بازار کالاهای اساسی اعلام کرد که انبارها مملو از اقلام ضروری است و مردم نباید هیچ نگرانی درباره تامین روغن، برنج، نان و سایر کالاهای اصلی داشته باشند. به گفته او اصناف ایران توانستند در شرایط سخت نقش خود را به خوبی ایفا کنند و امروز نیز زنجیره تامین کالاهای اساسی بدون وقفه و با قیمت مصوب ادامه دارد.
با آغاز جنگ و حملات امریکا و اسراییل به ایران بازار مواد معدنی تحت تاثیر قرار گرفت. یکی از بازار های مهم سنگ است که با توجه به اینکه امارات هاب مهم برای منطقه محسوب می شد توانسته بازارهایی مثل هند را هم تحت تاثیر قرار دهد.
در پی اختلالات ایجادشده در بنادر جنوبی کشور و افزایش نگرانیها درباره تردد کشتیهای تجاری در خلیج فارس، نگاه سیاستگذاران و فعالان اقتصادی به مسیرهای جایگزین بهویژه مرزهای زمینی معطوف شده است. در همین راستا، در نشست اخیر استانبول با حضور نمایندگان ایران و ترکیه، بر تسریع در راهاندازی مرکز تجارت بینالملل ایران در ترکیه تأکید شد.