برچسب تاریخ‌پژوهان

در سال ۱۳۲۷ فاطمه پهلوی برای دیدار برادر خود محمودرضا مسافرتی به امریکا رفت. در همین مسافرت بود که با یک امریکایی به نام «وینسنت هیلر» آشنا شد و این آشنایی به ازدواج آن دو انجامید

رفتار حسین فردوست در دوران اوج‌گیری انقلاب اسلامی، محل بحث و تحلیل بسیاری از تاریخ‌پژوهان بوده است. به شهادت خاطرات فردوست و نیز پاره‌ای اسناد، وی نقش مهمی در صدور اطلاعیه بی‌طرفی ارتش در ۲۲ بهمن ۵۷ داشته است. هرچند برخی ابواب جمعی سلطنت بعد‌ها و به همین دلیل، به او نسبت خیانت دادند، اما خاطرات وی نشان می‌دهد که وی در التهاب و شرایط دشوار رژیم شاه در آن روز، کاملاً طبیعی رفتار کرده و اساساً گزینه دیگری را پیش روی خویش نمی‌دیده است.

رضاخان آنقدر هوش داشت که نزدیک شدن شبح مرگ به خویش را دریابد. با این همه به رغم تمامی شلتاق‌ها و تظاهر‌های دوران سلطنت، از مرگ و هر آنچه آن را برای وی تداعی کند به شدت گریزان بود و حتی از معاینه شدن توسط پزشکان نیز بیم داشت! خاطرات علی ایزدی که تا هنگام مرگ با رضاخان بوده به خوبی گویای این حالات روحی اوست

روز‌هایی که بر ما می‌گذرد تداعی‌گر سالروز بر دار شدن میرزا رضا کرمانی است. در باب زندگی و کارنامه او روایت‌هایی متنوع وجود دارد که بررسی آن‌ها مجالی موسع می‌طلبد؛ روایت‌هایی که پذیرش هر یک از آن‌ها ماهیت داوری ما در این باره را تغییر خواهد داد.

سخن از سیره سیاسی و تربیتی شهید سیداسدالله لاجوردی یکی از سرفصل‌های شاخص تاریخ‌پژوهی انقلاب و نظام اسلامی به شمار می‌رود. از این روی سالروز شهادت وی، موسمی مناسب برای چنین بازخوانی‌ای به شمار می‌رود.

زن‌بارگي و مردبارگي از سنن غالب در خاندان پهلوي، به ويژه در ميان درباريان و كارگزاران حكومت پهلوي دوم بوده است. اين موضوع اگرچه اختصاص به اين خاندان سلطنتي ندارد، با اين همه مي‌توان ادعا كرد كه پهلوي‌ها در اين فقره، گوي سبقت را از پيشينيان خويش ربوده‌ و ركورد زده‌اند! رضا پهلوي وليعهد خودخوانده محمدرضا پهلوي نيز در طول چهار دهه اخير كه با اموال ملت ايران در خارج از كشور روزگار مي‌گذراند، از زن‌بارگان شاخص خاندان خويش است و نزديكان وي در اين فقره روايت‌ها دارند...

در ایران دوران رضاخان، طبقات اجتماعی به دولت وابسته بودند و هر چه طبقه اجتماعی جایگاه بالاتری داشت میزان وابستگی آن به دولت بیشتر بود. در حوزه اجتماعی هم تمرکزگرایی و برخورد‌های افراطی برای یکسان‌سازی جامعه و ناسیونالیسم افراطی با تکیه بر باستان‌گرایی و تمرکز بر تاریخ قبل از اسلام را می‌توان به وضوح مشاهده کرد

اسناد نشان می‌دهد که امریکایی‌ها در برنامه‌ریزی و اجرای کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و براندازی نهضت ملی ایران، حضوری پررنگ و تعیین‌کننده داشتند. این در حالی بود که بسیاری از جمله دکتر مصدق، برای برون‌رفت از بن‌بستی که نهضت در آن گرفتار آمده بود، به همین دولت کودتاگر امید بسته بودند! به هر روی امریکایی‌ها در پایان مرداد ۳۲ به هدف خود رسیدند و پس از چند ماه، معاون رئیس‌جمهور وقت امریکا برای مشاهده آثار کودتا و دلگرمی دادن به شاهی که موقعیتی لرزان داشت، به ایران آمد