سیاهچاله بروکراسی سد راه کارآفرینی
وقتی سخن به کارآفرینی و کارآفرینان بزرگ میرسد ناخواسته نگاههای ذهنی به سمت کشورهای پیشرفته و توسعهیافته میرود و این درحالیاست که اقتصادانها میگویند کشورهای درحال توسعه یا درگیر مشکلات شدید اقتصادی یا مواردی مانند تحریم، بیش از هر کشور توسعهیافته نیازمند کارآفرینی هستند؛ این موضوع به حدی جدی و واجد اهمییت است که از کارآفرینی به عنوان راهحل میانبر برای توسعه و تحول در اقتصاد یک کشور یاد میشود. علاوهبراین در کشوری مانند ایران که در چهار دهه گذشته همواره درگیر تحریمهای ظالمانه بودهاست، چه راهحلی مانند ایجاد کسبوکار در داخل کشور میتواند مشکلگشا باشد؟ بهطور خلاصه کارآفرینی در ایران نه تنها به ایجاد کسب و کار برای مردم و جوانان نیازمندان کار کمک میکند که در موردی بزرگتر و مهمتر به رفع نیازهای داخلی و فراهمآوردن کالاهای تحریمشده هم کمک شایانی میکند؛ مجموع این موارد و خروجی این روش را کارشناسان با عبارت افزایش تولید ناخاصل ملی و در نتیجه تحول و توسعه اقتصاد یک کشور تعریف میکنند. علاوهبراین مطالعات و بررسیهای جهانی کارآفرینی نشان میدهد که بین نرخ فعالیتهای کارآفرینانه و تولید ناخالص داخلی در برخی از کشورها مانند ایالات متحده به میزان 57 درصد همبستگی وجود دارد. همچنین یکی از مقالات ارائهشده در همایش کارآفرینی ایران در سال گذشته میگوید «تاثیر مستقیمی که فعالیت کارآفرینانه در تولید ناخالص ملی داشته است گرایش به کارآفرینی در سراسر دنیا را افزایش داده است. برای مثال در کشور هند برای توسعه کارآفرینی «سازمان ملی کارآفرینی و توسعه کسب و کارهای کوچک» و در کشور مالزی وزارتخانهای به نام «وزارت توسعه کارآفرینی» ایجاد شده است. سایر کشورهای آسیایی نیز برای توسعه کارآفرینی علاوه بر کمکهای مالی و حقوقی به ایجاد و گسترش زمینههای قانونی آن پرداختهاند.» با این شرایط و اگرچه پیشتر مدیرکل دفتر توسعه کارآفرینی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، گفته بود که جایگاه ایران در بین 15 کشور منطقه خاورمیانه و آفریقا برای کارآفرینی رتبه چهاردهم است، اما در سالهای گذشته نگاه متفاوتی به کارآفرینی در ایران شکل گرفته است. به عبارت دیگر توجه به اهمییت کارآفرینی هم در ایران عمر کوتاهی ندارد و دستکم در یک دهه گذشته مدیران و مقامات ارشد کشور بارها بر آن به عنوان راهحلی کلیدی تاکید کردهاند. اگر به زمان بیشتری برگردیم مقام معظم رهبری سال 89 و در دیدار بار کارآفرینان از کارآفرینی به عنوان اهرمی در مقابل فشارهای اقتصادی یاد کردند و در این باره گفتند: «برای مقابله با این فشارها (فشار اقتصادی ناشی از تحریمها) باید «اقتصاد مقاومتی واقعی» بوجود آوریم که معنای واقعی کارآفرینی نیز همین است».
