برچسب اکوپالس

جنگ و اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، بار دیگر اهمیت راهبردی لجستیک را برای اقتصاد ایران آشکار کرده است. این شرایط نشان داد اتکای بیش از حد تجارت کشور به بنادر جنوبی، تا چه اندازه می‌تواند زنجیره تأمین و حمل‌ونقل را آسیب‌پذیر کند؛ در حالی که ایران به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و دسترسی گسترده به مرزهای زمینی و دریایی، ظرفیت تبدیل‌شدن به هاب ترانزیتی منطقه را دارد.

در جنگ‌ها، هیچ پیروزی بدون لجستیک شکل نمی‌گیرد؛ لجستیک جریان تأمین سوخت، تجهیزات و کالا را زنده نگه می‌دارد و در نهایت سرنوشت میدان را رقم می‌زند. بر اساس گزارش شاخص عملکرد لجستیک (LPI)، ایران در این حوزه عملکردی رو به پایین داشته و در میان ۱۳۹ کشور جهان، در رتبه ۱۲۳ جهان قرار گرفته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد کشور هنوز با استانداردهای یک زنجیره تأمین سریع، کارآمد و رقابتی فاصله دارد.

جنگ و اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، بار دیگر اهمیت راهبردی لجستیک را برای اقتصاد ایران آشکار کرده است. این شرایط نشان داد اتکای بیش از حد تجارت کشور به بنادر جنوبی، تا چه اندازه می‌تواند زنجیره تأمین و حمل‌ونقل را آسیب‌پذیر کند؛ در حالی که ایران به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیک و دسترسی گسترده به مرزهای زمینی و دریایی، ظرفیت تبدیل‌شدن به هاب ترانزیتی منطقه را دارد.

در میانه جنگ، جایی که انتظار می‌رفت همه‌چیز پیچیده‌تر شود، گره‌هایی از تجارت بازش که سال‌ها کور مانده بود. این تجربه نشان داد بسیاری از موانعی که به اسم «قانون» می‌شناختیم، در واقع محصول ساختارهای ناکارآمد و رانت‌زا بودند.

در هفته‌های اخیر، تنگه هرمز به مهم‌ترین نقطه حساس تجارت انرژی جهان تبدیل شده؛ مسیری که هر اختلال در آن می‌تواند معادلات نفت و گاز دنیا را تغییر دهد. با وجود سناریوهای سنگین درباره جهش شدید قیمت نفت و حتی کمبود جهانی انرژی، بازار هنوز وارد بحران کامل نشده و همین موضوع این سؤال را پررنگ کرده که آیا واقعاً با یک کمبود عرضه روبه‌رو هستیم یا با ترکیبی از سیاست، مالی‌سازی بازار و مدیریت بحران؟

در جریان جنگ ایران و آمریکا و محاصره دریایی ادعایی مطرح شد که اگر جریان نفت در خطوط انتقال به هر دلیلی متوقف شود و امکان انتقال آن به مخازن یا کشتی‌ها وجود نداشته باشد (اتفاقی که گفته می‌شود به‌دلیل محاصره و نبود کشتی رخ داده است) هم امکان بهره‌برداری از بین می‌رود و هم خطر انفجار خطوط افزایش پیدا می‌کند.

تنگه هرمز فقط یک مسیر دریایی نیست؛ گلوگاه اصلی انرژی جهان است، مسیری که هر تنش در آن می‌تواند اقتصاد جهانی را دچار لرزش کند. در روزهایی که صحبت از حذف روزانه ۱۹ میلیون بشکه نفت از بازار جهانی مطرح بود، بسیاری انتظار جهش‌های تاریخی قیمت نفت را داشتند؛ اما بازار برخلاف پیش‌بینی‌ها، تنها در یک بازه مشخص نوسان کرد.