امام حسن(ع) به هیچ وجه برایش مسألهى بیعت با معاویه مطرح نبود، در قرارداد آتشبس یا صلحى که بین امام حسن(ع) و معاویه نوشته شد، یکى از شرائط این بود که امام حسن(ع) به معاویه، امیرالمؤمنین نگوید، با او بیعت نکند، معاویه حق تعیین جانشین نداشته باشد... بله اگر امام حسن(ع) هم زیر فشار قرار مىگرفت، که باید بیعت کنى وضع فرق مىکرد.
به خاطر بخشندگیها و کارهای نیکی که از سوی امام حسن(ع) در مسیر خیر، احسان و کمک به طبقات درمانده و نیازمند انجام میگرفت، آن حضرت را کریم اهل بیت لقب دادهاند.
امام حسین با ابنسعد معامله میکرد که یک چیزی بده یا یک چیزی بگیر؟ [هدف] این بود؟ تاریخ را اینجور میفهمید؟ زندگی ائمّه را اینجور تحلیل میکنید؟ امام حسین رفت نهیب زد، نصیحت کرد، گفت از خدا بترس؛ امیرالمؤمنین زبیر را نصیحت کرد، خاطرهی زمان پیغمبر را یادش آورد، و گفت از خدا بترس؛ اتّفاقاً اثر هم کرد، زبیر خودش را از جنگ کنار کشید.
پیشرفت و پیروزی امت در گرو همراهی آگاهانه با ولیّ خداست، اما سستی، مصلحتطلبی و نافرمانی از امامان، موجب شکست و گرفتارشدن مردم در حکومتهای ستمگر شده است.
چیزی که امام حسن مجتبی علیهالسلام را شکست داد، نبودن تحلیل سیاسی در مردم بود. مردم، تحلیل سیاسی نداشتند. چیزی که فتنهی خوارج را بهوجود آورد و امیرالمومنین علیهالسلام را آنطور زیر فشار قرار داد و قدرتمندترین آدم تاریخ را آنگونه مظلوم کرد، نبودن تحلیل سیاسی در مردم بود والا همهی مردم که بیدین نبودند.
امام حسن (علیهالسلام) برای ثبت در تاریخ و بیدار کردن جامعه نسبت به حقانیت خویش، نامههای متعددی را به سوی معاویه فرستاد که متن هر کدام از آنها گوشهای از حقانیت آن حضرت را آشکار میکند و بخشی از توطئه معاویه را نقش بر آب میکرد.