برچسب اقتصاد ایران

دهک‌بندی دیگر معیار گرفتن یارانه نیست، این موضوعی است که در آخرین برنامه «تیتر یک» بهمن 1404 مورد بررسی قرار دادیم. شاعبه دستکاری شاخص کل بورس تهران، شکاف تولید و فروش در صنایع معدنی، جلوگیری سرریز بحران بانکی به اقتصاد، قمار جدید تسلا، اقتصاد فضایی و آخرین واکنش‌ها به دور دوم مذاکرات اخیر میان ایران و آمریکا دیگر بخش‌هایی هستند که در برنامه امروز «تیتر یک» درباره آنها صحبت کردیم.

در آستانه نشست ژنو، همه‌چیز میان دو واژه در نوسان است: «توافق» یا «تقابل». دور تازه گفت‌وگوهای ایران و آمریکا می‌تواند مسیر ماه‌های آینده را مشخص کند؛ آیا ایده «انتفاع اقتصادی» به پلی برای پایداری یک توافق تبدیل می‌شود یا موانع حقوقی، فشار لابی‌ها و رقابت ژئوپلیتیک، بار دیگر این فرصت را به یک تجربه نیمه‌تمام بدل می‌کند؟

تورم دوباره به صدر دغدغه‌های اقتصاد ایران بازگشته است. تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد پس از حذف ارز ترجیحی و اجرای سیاست کالابرگ، شتاب افزایش قیمت‌ها نه‌تنها متوقف نشده بلکه وارد فاز تازه‌ای شده است؛ تورم ماهانه به بالای ۸ درصد رسیده، تورم نقطه‌ای از ۶۲ درصد عبور کرده و فشار اصلی بر کالاها و خوراکی‌ها متمرکز شده است. هم‌زمان، شکاف تورم دلاری واردات و صادرات نیز از فشار مضاعف بر تراز تجاری و منابع ارزی حکایت دارد؛ جایی که رشد ۴ درصدی تورم دلاری واردات در برابر رشد ناچیز صادرات، نشانه‌ای از هزینه‌های پنهان تحریم‌هاست.

تورم دوباره به صدر دغدغه‌های اقتصاد ایران بازگشته است. تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد پس از حذف ارز ترجیحی و اجرای سیاست کالابرگ، شتاب افزایش قیمت‌ها نه‌تنها متوقف نشده بلکه وارد فاز تازه‌ای شده است؛ تورم ماهانه به بالای ۸ درصد رسیده، تورم نقطه‌ای از ۶۲ درصد عبور کرده و فشار اصلی بر کالاها و خوراکی‌ها متمرکز شده است. هم‌زمان، شکاف تورم دلاری واردات و صادرات نیز از فشار مضاعف بر تراز تجاری و منابع ارزی حکایت دارد؛ جایی که رشد ۴ درصدی تورم دلاری واردات در برابر رشد ناچیز صادرات، نشانه‌ای از هزینه‌های پنهان تحریم‌هاست.

دسترسی به دانشگاه برای نسل‌های محروم سخت‌تر شده است. تنها ۵.۶ درصد دانشجویان دولتی از سه دهک پایین آمده‌اند و نابرابری جغرافیایی و مالی فرصت‌های تحصیلی را محدود می‌کند.

جهان در حال تجربه یک تغییر عمیق و کمتر درک‌شده است؛ تغییری که از دل بحران‌ها، جنگ‌ها و رقابت قدرت‌ها بیرون آمده و قواعد اقتصاد جهانی را بازنویسی می‌کند. جهانی‌سازی که زمانی نماد کارایی، کاهش هزینه‌ها و دسترسی آسان بود، حالا با واقعیتی جدید روبه‌رو شده: ریسک. زنجیره‌های تأمین که بر پایه سرعت و ارزانی طراحی شده بودند، امروز در برابر شوک‌های ژئوپلیتیک شکننده‌اند. از تنگه‌های استراتژیک گرفته تا منابع انرژی، هر گلوگاه می‌تواند کل اقتصاد جهان را تحت تأثیر قرار دهد. در این شرایط، شرکت‌ها از «حداقل موجودی» به «ذخیره برای بحران» تغییر مسیر داده‌اند؛ تغییری که به‌معنای افزایش هزینه‌ها و ماندگار شدن تورم است. در این میان، کشورهایی که منابع، انرژی یا موقعیت‌های کلیدی دارند، قدرت بیشتری پیدا کرده‌اند. با تیتر یک امروز شنبه 15 فروردین 1405 با تحریریه اکوایران همراه باشید.

تیتر یک امروز، یکشنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۵؛ روایتی از تلاقی جنگ، اقتصاد و آینده. از مسکن در شرایط جنگی شروع می‌کنیم؛ جایی که تضمین سرپناه به یکی از پایه‌های ثبات اجتماعی تبدیل شده است. سپس به بازار خودرو می‌رویم؛ بازاری در وضعیت بلاتکلیف که شکاف قیمتی، بازی را به نفع دلالان تغییر داده. در ادامه، اثرات جنگ بر صنعت فولاد و تغییر مسیر تجارت منطقه‌ای را بررسی می‌کنیم.
در بخش بازارها به سراغ شرکت‌های بورسی آسیب‌دیده می‌رویم؛ از فولاد تا پتروشیمی ماهشهر، جایی که گلوگاه‌های حیاتی اقتصاد هدف قرار گرفته‌اند. بعد، آینده انرژی را با رشد دیتاسنترها و نقش گاز در اقتصاد دیجیتال تحلیل می‌کنیم.
در بخش سیاست، حاشیه‌های یادداشت ظریف و دوگانه «دیپلماسی یا تقابل» را مرور می‌کنیم. و در پایان، نگاهی داریم به بازگشت انسان به ماه با مأموریت آرتمیس؛ جایی که رقابت جدید، دیگر فقط برای رسیدن نیست، برای ماندن است.

در «تیتر یک» یکشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۵، مهم‌ترین چالش‌های اقتصادی و صنعتی روز بررسی می‌شود. در ابتدای برنامه، بحران وام ازدواج و کاهش شدید قدرت واقعی آن در اثر تورم، صف‌های طولانی و اجرای سلیقه‌ای بانک‌ها تحلیل شده و تناقض میان سیاست مهار تورم و تسهیلات تکلیفی زیر ذره‌بین می‌رود. در ادامه، اثرات جنگ ایران بر صنعت هوایی جهان بررسی می‌شود؛ از جهش قیمت سوخت جت تا افزایش هزینه پروازها و فشار بر ایرلاین‌ها.

همچنین، اختلال در تجارت کودهای شیمیایی و پیامد آن بر امنیت غذایی و تورم جهانی مورد توجه قرار گرفته است. در بخش افکارسنجی، ترجیحات مردم درباره حمل‌ونقل بین‌شهری بررسی می‌شود. در نهایت، عملکرد صنعت متانول در اسفند ۱۴۰۴ روایت می‌شود؛ جایی که این صنعت در اوج ریسک‌های ژئوپلیتیک، ثبات نسبی خود را حفظ کرده و از تاب‌آوری در بحران خبر می‌دهد.