برچسب افغانستان

روابط ایران و افغانستان طی سال‌های گذشته با برخی فراز و نشیب‌هایی همراه بوده و طی دولت‌های مختلف در این کشور نگرش‌های متفاوتی نسبت به ایران وجود داشته است. هر چند که در دولت‌هایی مثل دولت حامد کرزای تعاملات سازنده‌ای بین دو کشور ایجاد شد، اما پس از آن در دولت اشرف غنی و سپس اکنون که طالبان قدرت را در افغانستان به‌دست گرفته چندان این رویه سازنده نیست.

رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: از مسئولین افغانستان می خواهم به اراده مثبت جمهوری اسلامی پاسخ سازنده داده و با توجه به ذخیره آب کافی که در خاک افغانستان وجود دارد از ایجاد یک مشکل جدی در روابط دوکشور پیشگیری کنند.

یک مقام پیشین وزارت خارچه گفت: احساسی برخورد کردن با دولت ناکارآمد و غیرقانونی طالبان زیبنده ایران نیست. الان هم معتقدم که از بیرون کمک می‌گیرد؛ اصلا کلید مساله در همین موضوع است.

با هشدار ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به طالبان درباره حقابه ایران از رودخانه هیرمند مناقشه آبی ایران و افغانستان وارد فاز جدیدی شد. هشداری که البته از طرف طالبان بی‌پاسخ نماند و آنها با نوشتن بیانیه‌ای حق به جانب پاسخ رئیس‌جمهور ایران را دادند.

تاکیدی که رئیس جمهور و وزیر خارجه بر مساله آب هیرمند داشته اند اگر با عکس العمل منفی طالبان رو به رو شود و اقدامی صورت نگیرد، طبیعتا آنها جری تر خواهند شد و مشکلات بیشتری را برای ایران به وجود خواهند آورد.

حدود ۵۰ سال از معاهده آبی هیرمند می‌گذرد؛ قراردادی مهم در حوزه آب که میان افغانستان و ایران بسته شد. براساس این معاهده، دولت افغانستان موظف به پرداخت حقابه هیرمند به ایران است. اجرای این معاهده در عمل با چالش‌های زیادی مواجه شده است. 820میلیون مترمکعب از آب هیرمند باید به سمت ایران بیاید، اما آنطور که حسن کاظمی قمی، نماینده رئیس‌جمهور در امور افغانستان گفته سال گذشته فقط ۲۷ میلیون مترمکعب آب وارد ایران شد. به عبارتی فقط چهار درصد از حقابه ایران از هیرمند وارد کشور شد. افغانستان از دادن حقابه سر بازمی‌زند و علت اجرا نکردن معاهده را خالی بودن سد کمال‌خان و خشکسالی عنوان می‌کند.

حاکمان امروز افغانستان به رغم اینکه همواره ایران در کنار مردمان آنها ایستاده و شهرهای مختلف ایران مانند وطنی دوم میزبان افغانستانی‌ها بوده؛ آداب همسایگی، مسلمانی و برادری را رعایت نکرده و هر از گاهی با ادبیات خشن مبتنی بر اندیشه پیکارجویانه با حاکمان ایران سخن می‌گویند. در خاطر داریم زمانی‌که آمریکایی‌ها خاک افغانستان را ترک کردند، این ایران بود که به مامنی امن برای افغانستانی‌هایی که از فقدان ثبات در کشورشان در رنج بودند، تبدیل شد. آن روزها تصاویر مختلف نشان می‌داد که افغانستانی‌ها فارغ از نژاد و مذهب به مرزهای ایران سرازیر می‌شدند.

دیپلمات پیشین کشورمان در افغانستان گفت: دیپلماسی ملتمسانه درباره حق‌آبه از افغانستان پاسخگو نیست. افغان ها به هیچ کس متعهد نیستند؛ نه به آمریکایی‌ها ،نه به شوروی و روسیه، نه اروپا.