مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
مرجع خبر، آموزش، فناوری، سرگرمی و دانستنیهای روز
حضرت فاطمه (س) از جایگاه ویژهای در مکتب اسلام برخوردار است و قرآن کریم در پاسداری از حرمتش، او را «خیر کثیر» نامیده است. رسول خدا(ص) که در کلام و رفتارش سستی و جانبداری عاطفی راه ندارد، در تکریم او آشکارا همت گمارده و به احترامش مقابل چشم دیگران از جای برمیخاست و دست آن حضرت را بوسیده و بر جای خود مینشاند.
از زمانی که نخستین امپراتوری یکپارچه توسط هخامنشیان شکل گرفت تا به امروز که در آستانه هزاره سوم به سر میبریم، قریب به دوهزار و پانصد سال میگذرد.
شفقنا (پایگاه بین المللی همکاری های خبری شیعه) –در کتاب «مجمع البیان» نوشته شده است که؛ به عنوان نمونه درباره سوره قیامت، قاریان کوفی آیات این سوره را ۴۰ دانستهاند ولی قاریان دیگر ۳۹ آیه دانستهاند. این تفاوت در تعداد آیات از کجا به وجود آمده است؟
پاسخ اجمالی
به گزترش شفقنا به نقل از اسلام کوئست درباره شماره آیات قرآن مجید اقوال مختلفی نقل شده است؛ مانند اینکه برخى گفتهاند مجموع آیات قرآن بیش از شش هزار آیه است،[۱] ولی عدد صحیح آیات، طبق روایت کوفیها که صحیحترین روایات است، ۶۲۳۶ آیه میباشد[۲] که ابو عبد الرحمن سلمى از حضرت على(ع) نقل کرده است.[۳] اما دلایلی وجود دارد که منجر به برخی اختلافات در تعداد آیات شده است که از آن جمله میتوان به عوامل زیر اشاره کرد:
۱. پیامبر اکرم(ص)، گاهى به علت پیوستگى مطلب، آیه را بدون وقفه میخواند و به آیه دیگر وصل میفرمود و یا به علت تمام شدن یک مطلب در وسط آیه توقف میکرد؛ در نتیجه، این توهّم پیش میآمد که آیه تمام شده است و یا بالعکس. این امر، باعث اختلاف روایات در شماره آیات قرآن شده است؛ به همین جهت، نظر صحیح در مورد شماره آیات، به صحت و استوارى روایت آن بستگى دارد.[۴]
۲. در مصاحف مختلفى که عثمان به اطراف فرستاد هیچگونه علامتى به کار نرفته بود و در شهرهاى مختلف به قرائتهاى مختلف اتکاء میشد و آن اختلاف قبلى در مصاحف به اینجا نیز رخنه کرد.[۵]
سیوطى در اتقان گفته است: «مسلمانان اجماع دارند قرآن داراى شش هزار آیه است. آنگاه در رقمى که افزون بر این عدد است اختلاف کردهاند». وی میگوید: «سبب اختلاف در عدد آیات این است که پیامبر(ص) بر سر هر آیهاى که میرسید از خواندن باز میایستاد تا جبرئیل جاى آنرا مشخّص کند و هنگامى که محلّ آنرا [به وسیله جبرئیل که به او ابلاغ میکرد] میفهمید آنرا براى تمام کردن وصل میکرد به آیه قبل، در آن هنگام شنونده گمان میکرد فاصلهاى در بین نیست».[۶]
طبرسى در فنّ اوّل از دیباچه تفسیر مجمع البیان در تعداد آیات قرآن و سود شناختن آن می گوید: «باید دانست رقمى را که اهل کوفه در شماره آیات گفتهاند صحیحتر از اعدادى است که دیگران گفتهاند و زنجیره سندش برترى دارد؛ چون آنان از امیرالمؤمنین على ابن ابیطالب(ع) گرفتهاند».[۷]
امروز تقریباً بیشتر آیات قرآنى از نظر شماره به طریق کوفیان است که ابو عبد الرحمن سلمى از امام على(ع) نقل کرده است.[۸]
گفتنی است؛ سوره قیامت در مکّه نازل شده و قاریان کوفه که در رأس آنان امیر المؤمنین علىّ بن ابیطالب(ع) است، عدد آیات این سوره را ۴۰ و دیگران ۳۹ دانستهاند. قرّاء کوفه در آیه «لِتَعْجَلَ بِهِ»[۹] اختلاف کردهاند.[۱۰]