برچسب ادبیات

چرا نولیبرال های وطنی از شریعتی کینه دارند؟ / شریعتی، آغازی بر بازگشت به خویشتن / زنگ خطری برای وجدان‌های بیدار در عصر خویش

گروه اندیشه: پس از تهاجم برخی چهره های نئولیبرال و اهانت آنان به دکتر علی شریعتی، اندیشمند فقید و برجسته ایران زمین، جماران گفت و گویی انجام داده با دکتر محمد صادق محفوظی رئیس مرکز دائرةالمعارف انسان شناسی. محفوظی در این گفت و گو تاکید می کند که هجمه‌های اخیر و استفاده از ادبیات اهانت‌آمیز علیه دکتر علی شریعتی توسط برخی چهره‌های نئولیبرال، بیش از آنکه نقد معرفتی باشد، نشان‌دهنده عمق «الیناسیون فرهنگی»، ناآشنایی با صناعات ادبی و عدم فهم عرفان نمادین پارسی نزد مدعیانی است که تنها خادمانِ ترجمه‌خوانِ غرب‌اند. شریعتی در عصر هجوم کدهای ربات‌گونه مدرنیست، زنگ خطری جدی علیه غرب‌زدگی بود؛ او با هوشمندی، نمادهایی چون «شاندل» را نه به عنوان گزاره تاریخی، بلکه به مثابه تمثیلی برای تقریب ذهنی و بیدارباشِ هویت‌خواهی به کار بست. همان گونه که در قطعه ماندگار «در باغ آبزرواتوار» عشق اصیل را در برابر ابتذال مدرن به رخ می‌کشد، او توانست با برپا داشتن نحله دینی، جوانان را از جذابیت‌های سطحی مارکسیسم و لیبرالیسم نجات دهد. کینه‌توزیِ امروزِ جریان‌های غرب‌زده با شریعتی، در واقع انتقام از نقش بی‌بدیل او در هویت‌یابی، بازگشت به خویشتن و تکوین هوشیاری انقلابی ملت ایران است؛ نئولیبرال‌هایی که خود در بن‌بستِ تنهایی، افسردگی و انحطاطِ سوغاتیِ مکتب شیکاگو دست‌پاچه شده‌اند، امروز چشم دیدنِ فیلسوفی را ندارند که دستِ خالیِ بازار آزاد و اومانیسم بدون خدا را پیش از همگان رو کرده بود. پایگاه خبری جماران در مقدمه خود آورده است: «به دنبال حواشی بی احترامی موسی غنی نژاد به دکتر علی شریعتی، بسیاری از روشنفکران و اندیشمندان علوم انسانی به تعابیر یاد شده واکنش نشان دادند. در حالیکه بسیاری از نسل جدید شناختی از دکتر شریعتی ندارند و شناخت ایشان از علی شریعتی محدود به فضای مجازی است بر آن شدیم تا با دکتر محمد صادق محفوظی رئیس مرکز دائرةالمعارف انسان شناسی، نویسنده و پژوهشگر فلسفه غرب در این رابطه گفت و گو داشته باشیم.» . این گفت و گو را در ادامه می خوانید: 

ادبیات آغازین دوران مدرن چه درس‌هایی درباره تنوع عصبی به ما می‌آموزد؟

این روزها در فضای مجازی زیاد می‌شنویم که تنوع عصبی (neurodivergence) یا تفاوت‌های رفتاری مثل اوتیسم و بیش‌فعالی به یک «مُد روز» برای جلب توجه تبدیل شده است. اما متون ادبی و تاریخی نشان می‌دهند که نیاکان ما قرن‌ها پیش از ابداع این واژگان بالینی، با همین تفاوت‌های ذهنی و حسی زندگی می‌کرده‌اند.

شاعران ایران درباره جنگ جهانی دوم چه شعرهایی سروده‌اند؟

کامیار عابدی، منتقد و پژوهشگر ادبی کشورمان به مناسبت تالیف کتاب «شاعران ایران و هجوم متفقین» گفت: حفظ حدود و ثغور کشور مورد موافقت اغلب شاعران ایرانی دوران جنگ جهانی دوم است هرچند از نظر نحوه عمل، اختلافاتی با همدیگر دارند.

چگونه یک بازار هفتادساله، دهلی را کتاب‌خوان کرد؟

هر یکشنبه صبح، در نزدیکی دروازه دهلی، صدها فروشنده کتاب دست‌دوم بساط خود را پهن می‌کنند و هزاران جلد کتاب در ژانرهای مختلف، از رمان و فلسفه تا کتاب‌های درسی و آثار کودک، در برابر علاقه‌مندان قرار می‌گیرد. «بازار کتاب یکشنبه» که بیش از ۷۰ سال قدمت دارد، امروز یکی از مهم‌ترین نمادهای فرهنگ کتاب‌خوانی در پایتخت هند به شمار می‌رود.