برچسب اخبار جعلی

نشر اخبار جعلی با هدف فریب و انحراف افکار عمومی با فراگیری فضای مجازی به تهدید گسترده‌ای در این محیط، بدل شده است؛ خبرهایی که شناسایی یا عدم شناسایی آن و تشخیص صحت و نادرستی‌اش از یکدیگر به دلیل ساختار پیچیده‌ای که دارد، کار چندان آسانی نیست و باعث سرگردانی مخاطب و به‌خطاانداختن آن می‌شود؛ به‌گونه‌ای که تحقیقات نشان می‌دهد درصد بالایی از مردمی که در معرض فیک‌نیوزها قرار می‌گیرند، به راحتی آن را می‌پذیرند و باور می‌کنند، آنچنان‌که حتی تکذیب آن نیز نمی‌تواند افاقه کند و آب رفته را به جوی بازگرداند. حجت‌الله عباسی، دانش‌آموخته دکتری علوم ارتباطات در گفت‌وگو با «اصفهان زیبا» در رابطه با چرایی بروز فیک‌نیوزها و نحوه مقابله با آن‌ها می‌گوید. به نظر او، متزلزل‌کردن بنیاد دمکراسی، ایجاد بی‌ثباتی و به‌خطر‌افتادن امنیت کشورها، به‌خطرانداختن کارآمدی نظام انتخاباتی، گمراه‌سازی افکار عمومی، مختل‌کردن جریان آزاد گردش اطلاعات، ایجاد بی‌اعتمادی و زایل‌کردن امید و ضربه‌زدن به بنیاد خانواده‌ها از جمله چالش‌هایی محسوب می‌شوند که فیک‌نیوزها به همراه خود به ارمغان می‌آورند.

هر رویداد سلامت‌ عمومی، چالش‌های ارتباطی جدیدی را به همراه می‌آورد، اما می‌توان دروس برگرفته از بحران‎های پیشین را برای مقابله با آن‎ها بکار گرفت. شیوع کرونا نیز سیستم‌‎های سلامت‌ عمومی و قابلیت ارتباط صحیح آن‌ها با جوامع را به چالش کشیده است. چالش‌هایی نظیر ابهامات و ریسک‌های موجود در حین بررسی نگرانی‌های عموم جامعه، می‌توانند منجر به مجموعه‌ای از نتایج گوناگون ازجمله از دست رفتن اعتماد و اعتبار، تأثیرات اقتصادی- و در بدترین حالت- مرگ شهروندان شوند. درحالی‌که همواره درس‌های تازه‌ای برای آموختن وجود دارند، اما برخی اقدامات هستند که از تأثیرگذاری‌شان مطمئن هستیم.

آیا شما تأمین‌‌کننده اخبار جعلی هستید؟ نتایجی پژوهشی در ایالات متحده آمریکا نشان داده است که افرادی که بیش از همه به توانایی خود در تشخیص و تمیز حقیقت از آنچه ساختگی است مطمئن هستند، بیش‌‌ترین احتمال نیز وجود دارد که قربانی اطلاعات نادرست و گمراه‌‌کننده شوند. اگرچه آمریکایی‌‌ها باور دارند که ابهام و آشفتگی ناشی از انتشار اخبار غلط بسیار فراگیر و نافذ است، بااین‌‌وجود تعداد به نسبت کمی از آن‌‌ها ابراز می‌‌کنند که چنین اخباری را دیده یا همرسانی کرده‌‌اند. از نظر پژوهشگران چنین رویکردی نشان‌‌دهنده این موضوع است که احتمالاً برای بسیاری از افراد نه‌‌تنها تشخیص دادن اخبار غلط کار دشوار و پیچیده‌‌ای است؛ بلکه از ناتوانی و ناکارآمدی خودشان در این زمینه نیز آگاهی ندارند.