آیا توافق میان ایران و آمریکا هنوز ممکن است؟

گفت‌وگوهای ایران و آمریکا بدون پیشرفت مشخص پایان یافته و شکاف مواضع همچنان عمیق است. محور اصلی اختلاف، تنگه هرمز و نقش آن در معادلات فشار و بازدارندگی است؛ جایی که ایران با توان اختلال در کشتیرانی، اهرم تازه‌ای کسب کرده و آمریکا در پی مهار آن با محاصره متقابل است. هر دو به دنبال خروج از بحران‌اند، اما توافق همچنان دشوار باقی مانده است.

ابراهیم ذوالفقاری؛ چهره بین‌المللی جنگ

ابراهیم ذوالفقاری به عنوان یکی از شاخص‌ترین چهره‌های نظامی ایران، در رسانه‌های بین‌المللی انعکاس پیدا کرده است. پیام‌های کوتاهی که او به نمایندگی از قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء ستادکل نیروهای مسلح (قرارگاه جنگ) خطاب به دوربین می‌خواند، در واقع منعکس‌کننده تصمیمات میدانی ایران است. پیام‌هایی که گاهی به زبان‌هایی غیر از فارسی نیز صادر می‌شود.

ایرانی‌ها چگونه دونالد ترامپ را شگفت زده کردند و چگونه آمریکا نتوانست جنگ را طبق برنامه پیش ببرد؟

پس از جنگ ۱۲روزه، درگیری ایران و آمریکا برخلاف برآورد واشنگتن به جنگی فرسایشی ۴۰روزه تبدیل شد. خطاهای راهبردی آمریکا شامل تعمیم نادرست تجربه قبلی، نادیده‌گرفتن تغییر راهبرد ایران، دست‌کم‌گرفتن توان نظامی و انسجام داخلی و بی‌توجهی به هماهنگی «محور مقاومت» بود. همزمان فشارهای داخلی، بحران انرژی و شکاف در ساختار تصمیم‌گیری نظامی، هزینه‌ها را افزایش داد. در نهایت، این مجموعه عوامل آمریکا را به پذیرش مذاکره واداشت و یک بن‌بست راهبردی را رقم زد.

آیا هم چنان می‌توان به روند مذاکرات امیداوار بود؟

ابعاد توافقات، آرام آرام شکل گرفته و تعقیب خواهد شد. در گام‌های اول گشایش تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی و پس از آن موضوعات هسته‌ای، سرنوشت اورانیوم، رفع تحریم‌ها، صلح پایدار، رفع مسدویت از دارایی‌های ایران، پرداخت خسارات و اگر مذاکرات مستقیم خوب پیش رود می‌تواند در بلندمدت تا ورود سرمایه آمریکایی و حتی گشایش سفارت‌ها پیش برود.

ایران حق شکایت از ترامپ را دارد!

در همین راستا، ایران در عمل و بر اساس ماده ۹ «قانون مناطق دریایی» خود، عبور بی‌ضرر برخی شناورها، از جمله ناوهای جنگی، را منوط به موافقت قبلی مقامات ذی‌صلاح ایرانی کرده است. با توجه به رویه و عرف دیرینه در مباحث حقوقی تنگه‌ها، ایران می‌تواند همچنان بر این موضع پافشاری کرده و به اعتراضات خود ادامه دهد.

مرحله بعدی جنگ ایران و آمریکا چگونه خواهد بود؟

آخرین اخبار رسمی مربوط به انتقال نیرو و تجهیزات ارتش آمریکا به منطقه برای احتمال ادامه درگیری یا تقویت نیروهای حاضر برای محاصره دریایی، به اواسط هفته گذشته برمی‌گردد. هرچند گستردگی اخبار به اندازه روزهای قبل از حمله به ایران نیست اما جنس اخبار شباهت زیادی به وقایع ماه‌های بهمن و اسفند و ارسال گسترده تجهیزات و نیرو به منطقه دارد.

نقش واقعی اسلام‌آباد در مذاکرات آمریکا و ایران چیست؟

پاکستان در مسیر بازتعریف تصویر بین‌المللی خود از کشوری بی‌ثبات به میانجیگر منطقه‌ای است. میزبانی مذاکرات آمریکا و ایران، گرچه به آن اعتبار می‌دهد، هنوز به معنای نفوذ کامل در نتایج نیست. نقش اسلام‌آباد مبتنی بر انعطاف تاکتیکی، تجربه تاریخی و کانال‌های دیپلماتیک گسترده است، نه بی‌طرفی مطلق نروژ. نقاط قوت آن با محدودیت‌هایی مانند ثبات سیاسی شکننده و ظرفیت نهادی محدود تعدیل می‌شود. آینده پاکستان به توانایی ایجاد تعادل میان روابط جهانی و توسعه ظرفیت دیپلماسی پایدار بستگی دارد.