ایرانی‌ها چگونه دونالد ترامپ را شگفت زده کردند و چگونه آمریکا نتوانست جنگ را طبق برنامه پیش ببرد؟

پس از جنگ ۱۲روزه، درگیری ایران و آمریکا برخلاف برآورد واشنگتن به جنگی فرسایشی ۴۰روزه تبدیل شد. خطاهای راهبردی آمریکا شامل تعمیم نادرست تجربه قبلی، نادیده‌گرفتن تغییر راهبرد ایران، دست‌کم‌گرفتن توان نظامی و انسجام داخلی و بی‌توجهی به هماهنگی «محور مقاومت» بود. همزمان فشارهای داخلی، بحران انرژی و شکاف در ساختار تصمیم‌گیری نظامی، هزینه‌ها را افزایش داد. در نهایت، این مجموعه عوامل آمریکا را به پذیرش مذاکره واداشت و یک بن‌بست راهبردی را رقم زد.

آیا هم چنان می‌توان به روند مذاکرات امیداوار بود؟

ابعاد توافقات، آرام آرام شکل گرفته و تعقیب خواهد شد. در گام‌های اول گشایش تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی و پس از آن موضوعات هسته‌ای، سرنوشت اورانیوم، رفع تحریم‌ها، صلح پایدار، رفع مسدویت از دارایی‌های ایران، پرداخت خسارات و اگر مذاکرات مستقیم خوب پیش رود می‌تواند در بلندمدت تا ورود سرمایه آمریکایی و حتی گشایش سفارت‌ها پیش برود.

ایران حق شکایت از ترامپ را دارد!

در همین راستا، ایران در عمل و بر اساس ماده ۹ «قانون مناطق دریایی» خود، عبور بی‌ضرر برخی شناورها، از جمله ناوهای جنگی، را منوط به موافقت قبلی مقامات ذی‌صلاح ایرانی کرده است. با توجه به رویه و عرف دیرینه در مباحث حقوقی تنگه‌ها، ایران می‌تواند همچنان بر این موضع پافشاری کرده و به اعتراضات خود ادامه دهد.

مرحله بعدی جنگ ایران و آمریکا چگونه خواهد بود؟

آخرین اخبار رسمی مربوط به انتقال نیرو و تجهیزات ارتش آمریکا به منطقه برای احتمال ادامه درگیری یا تقویت نیروهای حاضر برای محاصره دریایی، به اواسط هفته گذشته برمی‌گردد. هرچند گستردگی اخبار به اندازه روزهای قبل از حمله به ایران نیست اما جنس اخبار شباهت زیادی به وقایع ماه‌های بهمن و اسفند و ارسال گسترده تجهیزات و نیرو به منطقه دارد.

نقش واقعی اسلام‌آباد در مذاکرات آمریکا و ایران چیست؟

پاکستان در مسیر بازتعریف تصویر بین‌المللی خود از کشوری بی‌ثبات به میانجیگر منطقه‌ای است. میزبانی مذاکرات آمریکا و ایران، گرچه به آن اعتبار می‌دهد، هنوز به معنای نفوذ کامل در نتایج نیست. نقش اسلام‌آباد مبتنی بر انعطاف تاکتیکی، تجربه تاریخی و کانال‌های دیپلماتیک گسترده است، نه بی‌طرفی مطلق نروژ. نقاط قوت آن با محدودیت‌هایی مانند ثبات سیاسی شکننده و ظرفیت نهادی محدود تعدیل می‌شود. آینده پاکستان به توانایی ایجاد تعادل میان روابط جهانی و توسعه ظرفیت دیپلماسی پایدار بستگی دارد.

کابوس تورمی و باتلاق ایران؛ قبرستان محبوبیت ترامپ؟

در ۲۴ ساعت اخیر، تنش‌ها در تنگه هرمز میان ایران و آمریکا بار دیگر بالا گرفت؛ ترامپ از باز بودن تنگه استقبال کرد، اما سپاه پاسداران تهدید به بسته شدن آن کرد. مذاکرات ایران و آمریکا با توافق بر چارچوب ۱۰ ماده‌ای پیشرفت جزئی داشت، اما اختلافات عمده باقی است. ایران از موقعیت جغرافیایی هرمز به عنوان ابزار بازدارندگی استفاده می‌کند. در آمریکا، محبوبیت ترامپ به پایین‌ترین سطح رسید و نارضایتی عمومی از مدیریت تورم و درگیری با ایران افزایش یافته است.

«تشدید بحران» یا «پذیرش شروط سخت»؛ آمریکا چه می‌خواهد؟

رفتار آمریکا در میدان عملا اعتبار مذاکرات را زیر سوال می‌برد. توقیف کشتی ایرانی، ادامه محاصره دریایی و تهدید به حمله به زیرساخت‌های ایران، همگی در حالی رخ می‌دهد که واشنگتن از «تمایل به توافق» سخن می‌گوید. در مقابل، ایران نیز این اقدامات را نشانه‌ای از «تناقض‌گویی» آمریکا دانسته. این وضعیت نشان می‌دهد که مذاکرات فعلی بیشتر یک ابزار تاکتیکی است تا مسیر واقعی برای حل‌وفصل اختلافات.