حمله به علم؛ نقض قاعده تفکیک در جنگ و عبور از مرزهای کنوانسیون ژنو

در حقوق بین‌الملل بشردوستانه، دانشگاه‌ها و مراکز علمی به‌عنوان اشیای غیرنظامی تحت حمایت کامل قرار دارند و هرگونه حمله به آن‌ها در غیاب ضرورت نظامی اثبات‌شده، نقض صریح اصل تفکیک و مصداق بالقوه «جنایت جنگی» محسوب می‌شود. با این حال، در چارچوب تحلیل حقوقی مخاصمات مسلحانه، هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های علمی نه‌تنها تخریب فیزیکی، بلکه تضعیف بنیادهای توسعه انسانی و نقض تعهدات الزام‌آور مندرج در کنوانسیون‌های ژنو ۱۹۴۹ تلقی می‌گردد.

حمله به علم؛ نقض قاعده تفکیک در جنگ و عبور از مرزهای کنوانسیون ژنو

به گزارش خبرنگار دانشگاه و فناوری خبرگزاری دانشجو، کنوانسیون‌های ژنو ۱۹۴۹ به‌عنوان هسته مرکزی حقوق بین‌الملل بشردوستانه، با هدف محدودسازی آثار جنگ بر غیرنظامیان تدوین شده‌اند. این اسناد بر حمایت از افراد غیرنظامی، مجروحان و بیماران تأکید ویژه دارند و مراکز درمانی و انسانی را تحت حفاظت مستقیم قرار می‌دهند. در منطق این کنوانسیون‌ها، هر ساختاری که در خدمت مستقیم عملیات نظامی نباشد، در زمره اشیای غیرنظامی قرار گرفته و هدف مشروع نظامی محسوب نمی‌شود.

قاعده ۷ حقوق بین‌الملل بشردوستانه، در کنار کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل‌های الحاقی، تلاش می‌کند جنگ را از وضعیت بی‌قانونی مطلق خارج کرده و حداقلی از نظم و انسانیت را حفظ کند. مدارس و بیمارستان‌ها در این نظام حقوقی نه صرفاً ساختمان، بلکه نمادهای حفاظت از زندگی انسانی هستند. نقض این حمایت‌ها، به‌ویژه در قالب حملات مستقیم، نه‌تنها تخریب فیزیکی، بلکه فروپاشی یکی از بنیادی‌ترین ستون‌های حقوق بین‌الملل بشردوستانه محسوب می‌شود.

 

اصل تفکیک؛ مرز حقوقی میان جنگ و تخریب غیرقانونی

اصل تفکیک (Distinction) یکی از قواعد آمره حقوق بین‌الملل بشردوستانه است که طرف‌های درگیر را ملزم می‌p>

(Accessed: April 2026)

 

 

 

6. قواعد جنگ و حمایت از مدارس و بیمارستان‌ها (ICRC FAQ)

 

International Committee of the Red Cross (ICRC), International Humanitarian Law and the Rules of War – Frequently Asked Questions

Available at:

https://www.icrc.org/en/document/ihl-rules-of-war-FAQ-Geneva-Conventions

(Accessed: April 2026)

 

 

 

7. اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی (ICC)

 

International Criminal Court (ICC), Rome Statute of the International Criminal Court (1998), Article 8 – War Crimes

Available at:

https://www.icc-cpi.int/resource-library/documents/rs-eng.pdf

(Accessed: April 2026)

 

منبع :خبرگزاری دانشجو

اشتراک‌گذاری