دسته فناوری

برخی معتقدند که 50 سال پیش که اینترنت نبود، امورات زندگی می‌گذشت. این دست سخنان، نگاه‌هایی غیرکارشناسی و غیرعلمی است.

هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک فناوری نوظهور نیست؛ این فناوری اکنون به مسئله‌ای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. اتفاق اخیر در کره جنوبی، نمونه‌ای روشن از این تحول است. ماجرا از پیشنهاد یکی از مشاوران اقتصادی ارشد دولت کره آغاز شد؛ پیشنهادی مبنی بر دریافت بخشی از سود شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی از طریق مالیات و توزیع آن میان شهروندان در قالب «سود سهام شهروندی».

اینترنت در ایران دیگر فقط یک ابزار ارتباطی نیست؛ به‌تدریج به شاخصی برای سنجش نابرابری اجتماعی و اقتصادی تبدیل می‌شود. ایده «اینترنت طبقاتی» یا دسترسی‌های ویژه، حالا بیش از هر زمان دیگری مفهوم «آپارتاید دیجیتال» را به واقعیتی ملموس نزدیک کرده است؛ وضعیتی که در آن، بخشی از جامعه به اینترنت آزاد، خدمات ابری و ابزارهای جهانی متصل می‌ماند و بخش بزرگ‌تری در اینترنتی محدود، کند و کنترل‌شده گرفتار می‌شود. این شکاف تنها به کیفیت اتصال مربوط نیست، بلکه به تفاوت در دسترسی به فرصت، دانش، بازار کار و حتی روایت واقعیت گره خورده است. در شرایطی که اقتصاد دیجیتال به بخش مهمی از معیشت و آینده شغلی میلیون‌ها ایرانی تبدیل شده، محدودسازی اینترنت می‌تواند فراتر از یک سیاست ارتباطی، به عاملی برای تعمیق مهاجرت نخبگان، فرسایش اعتماد عمومی و عقب‌ماندگی فناورانه کشور تبدیل شود؛ مسیری که بسیاری آن را تهدیدی جدی برای آینده توسعه ایران می‌دانند.

بیش از 2 ماه از خاموشی گسترده اینترنت در ایران گذشته است؛ اما مسئله امروز دیگر صرفاً «قطع بودن اینترنت» نیست، بلکه شکل‌گیری یک وضعیت پیچیده‌تر و ساختاری‌تر است که می‌توان آن را نوعی «دسترسی طبقاتی به اینترنت» توصیف کرد.