دسته هوش مصنوعی

هوش مصنوعی (به انگلیسی: Artificial intelligence) (به اختصار: AI)، هوشی است که توسط ماشین‌ها ظهور پیدا می‌کند، در مقابل هوش طبیعی[الف] که توسط جانوران شامل انسان‌ها نمایش می‌یابد. اما پیش از هرچیز باید این موضوع را دانست که کلمه هوش، نشان دهنده امکان استدلال است و اینکه آیا هوش مصنوعی می‌تواند به توانایی استدلال دست یابد یا خیر، خود موضوع اختلاف محققان است. کتاب‌های AI پیشرو، این شاخه را به عنوان شاخه مطالعه بر روی «عوامل هوشمند» تعریف می‌کنند: هر سامانه‌ای که محیط خود را درک کرده و کنش‌هایی را انجام می‌دهد که شانسش را در دستیابی به اهدافش بیشینه می‌سازد.[ب] برخی از منابع شناخته شده از اصطلاح «هوش مصنوعی» جهت توصیف ماشینی استفاده می‌کنند که عملکردهای «شناختی» را از روی ذهن انسان‌ها تقلید می‌کنند، همچون «یادگیری» و «حل مسئله»، با این حال این تعریف توسط محققان اصلی در زمینه AI رد شده است.[پ][۲][۳]

کاربردهای هوش مصنوعی شامل موتورهای جستجو پیشرفتهٔ وب (مثل گوگل و بینگ)، سامانه توصیه‌گر (که توسط یوتیوب، آمازون و نتفلیکس استفاده می‌شوند.)، فهم زبان انسان‌ها (همچون سیری ، جمنای و آمازون الکسا)، خودروهای خودران (مثل تسلا)، هوش مصنوعی مولد یا خلاقیت محاسباتی (مثل چت‌جی‌پی‌تی یا تولید اثر هنری مانند دال-ئی و میدجرنی) تصمیم‌گیری خودکار و رقابت در بالاترین سطوح سامانه‌های بازی استراتژیک (همچون شطرنج و گو). با بیشتر شدن توانایی ماشین‌ها، وظایفی که نیازمند «هوشمندی» هستند اغلب از تعریف AI برداشته می‌شود، پدیده‌ای که به آن اثر هوش مصنوعی گفته می‌شود. به عنوان مثال، فهم نوری کاراکتر را اغلب از چیزهایی که AI در نظر گرفته می‌شوند مستثنی می‌کنند، چرا که این فناوری تبدیل به فناوری عادی و روزمره‌ای شده است.[۴][۵][۶]

هوش مصنوعی در سال ۱۹۵۶ میلادی تبدیل به شاخه‌ای آکادمیک شد و در سال‌های پس از آن چندین موج خوش‌بینی را تجربه کرده و مجدد دچار امواج ناامیدی و کمبود بودجه شده (که به آن «زمستان AI» می‌گویند)، سپس فناوری‌های جدیدی در پی آن آمده و موفقیت و بودجه‌های تحقیقاتی این حوزه مجدداً احیا گشته‌اند. تحقیقات AI رهیافت‌های متفاوتی را از زمان تأسیسش امتحان کرده و آن‌ها را کنار گذاشته است، رهیافت‌هایی چون: شبیه‌سازی مغز، مدل‌سازی حل مسئله توسط مغز انسان، منطق صوری، بانک‌های اطلاعاتی بزرگ دانش و تقلید رفتار جانوران. در اولین دهه‌های قرن ۲۱ میلادی، یادگیری ماشینی که شدیداً از آمار ریاضیاتی بهره می‌برد در این حوزه غلبه داشت و این فناوری اثبات کرد که به شدت موفق است و به حل چندین مسئله چالش‌برانگیز در صنعت و فضای آکادمیک کمک نمود.[۷][۸]

شاخه‌های مختلف تحقیقات هوش مصنوعی حول اهداف به‌خصوصی متمرکز بوده و از ابزارآلات خاصی استفاده می‌کنند. اهداف سنتی تحقیقات AI شامل این موارد اند: استدلال، نمایش دانش، برنامه‌ریزی، یادگیری، پردازش زبان طبیعی، ادراک و توانایی در جابجایی و دستکاری اشیاء.[ت] هوش جامع (توانایی حل مسائل دلخواه) در میان اهداف بلند مدت این حوزه است. جهت حل چنین مسائلی، محققان AI فنون حل مسئله وسیع و یکپارچه‌ای را شامل این موارد به کار بسته‌اند: جست‌وجو و بهینه‌سازی ریاضیاتی، منطق صوری، شبکه‌های عصبی مصنوعی و روش‌های مبنی بر آمار، احتمالات و اقتصاد. AI همچنین با حوزه‌هایی چون علوم کامپیوتر، روان‌شناسی، زبان‌شناسی، فلسفه و بسیاری از حوزه‌های دیگر مرتبط است.[۹]

این شاخه بر این فرض بنا شده است که هوش انسانی «را می‌توان به دقت توصیف نمود، به طوری که می‌توان آن را توسط یک ماشین شبیه‌سازی نمود».[ث] این فرض بحث‌های فلسفی را پیرامون ذهن و اخلاقیات خلق موجودات هوشمند برانگیخته است، موجوداتی که دارای هوش شبیه-انسان اند. این مسائل توسط افسانه‌ها، داستان‌های تخیلی و فلسفه از زمان‌های باستان مورد کاوش واقع شده‌اند. ادبیات علمی-تخیلی و آینده‌پژوهی نیز پیشنهاد می‌دهند که AI با پتانسیل و قدرت عظیمی که دارد، ممکن است منجر به ایجاد ریسک وجودی برای بشریت گردد.

مایکروسافت مدل هوش مصنوعی خود را بر پایه Qwen چین ساخت؛ تصمیم‌گیری سریع با هزینه پایین

مایکروسافت از مدل هوش مصنوعی Microsoft-Decision-1 رونمایی کرده است؛ مدلی که برخلاف چت‌بات‌های معمول، به‌جای تولید پاسخ‌های طولانی، برای تصمیم‌گیری سریع، دسته‌بندی اطلاعات و انتخاب میان گزینه‌های مشخص طراحی شده است. این مدل از ۹ اکتبر ۲۰۲۶ در دسترس توسعه‌دهندگان قرار گرفته است.

هشدار آنتروپیک: هوش مصنوعی ممکن است به‌زودی در وسایل هوشمند تکثیر شود

شرکت آنتروپیک هشدار داده است که مدل‌های کوچک هوش مصنوعی ممکن است در آینده‌ای نزدیک بتوانند خود را روی دستگاه‌های متصل به اینترنت تکثیر کنند؛ تهدیدی که در صورت تحقق، می‌تواند امنیت تلویزیون‌های هوشمند، لوازم خانگی متصل و دیگر تجهیزات اینترنت اشیا را با چالش تازه‌ای روبه‌رو کند.

هشدار صندوق بین‌المللی پول: هوش مصنوعی می‌تواند ۴۰ درصد مشاغل جهان را تغییر دهد

صندوق بین‌المللی پول (IMF) هشدار داده است که هوش مصنوعی می‌تواند ساختار بازار کار جهان را به‌شدت تغییر دهد؛ تغییری که در کنار افزایش بهره‌وری و رشد اقتصادی، ممکن است به حذف برخی شغل‌ها، تضعیف موقعیت بعضی کارکنان و افزایش نابرابری منجر شود. کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل این نهاد، این تحول را موجی تدریجی اما گسترده توصیف کرده است.

مدیرعامل تیک‌تاک پیش‌بینی کرد؛ هوش مصنوعی تا ۳ سال دیگر علم را زیرورو می‌کند!

مدیرعامل تیک‌تاک معتقد است هوش مصنوعی در چند سال آینده می‌تواند زمینه‌ساز دستاوردهای علمی بزرگی شود؛ تحولاتی که ممکن است از فیزیک و شیمی تا زیست‌فناوری و ساخت مواد جدید را تحت تأثیر قرار دهند. شو زی چو این پیش‌بینی را در کنفرانس «DBS Asia Future Forward» در سنگاپور مطرح کرد و گفت احتمال وقوع چنین پیشرفت‌هایی در دو تا سه سال آینده بسیار جدی است.

هوش مصنوعی به داخل خانه‌ها نفوذ کرد؛ پلیس با یک عکس دنبال آدرس می‌گردد

هوش مصنوعی حالا می‌تواند از روی یک عکس ساده از داخل خانه، سرنخی برای شناسایی ملک و پیدا کردن آدرس احتمالی آن به دست بیاورد. ابزار Raven که شرکت آمریکایی Graylark Technologies توسعه داده، با تحلیل جزئیات تصاویر داخلی و تطبیق آن‌ها با عکس‌های منتشرشده در وب‌سایت‌های املاک و اجاره اقامتگاه، تلاش می‌کند محل ثبت تصویر را مشخص کند؛ قابلیتی که نگرانی‌ها درباره حریم خصوصی عکس‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی را افزایش داده است.

گوگل Gemini 4 Argon را منتشر کرد؛ هوش مصنوعی جدید برای کارهای پیچیده

گوگل مدل هوش مصنوعی Gemini 4 Argon را به‌صورت عمومی عرضه کرده است؛ مدلی که برای انجام کارهای پیچیده و چندمرحله‌ای، از برنامه‌نویسی گرفته تا پژوهش علمی و تحلیل‌های مالی و حقوقی، توسعه یافته است. این شرکت می‌خواهد با مدل جدید خود در رقابت با بازیگران مطرح هوش مصنوعی، به‌ویژه در کارهایی که به استدلال طولانی و اجرای چند مرحله نیاز دارند، جایگاه قدرتمندتری به دست آورد.