«بامداد خمار» چه تصویری از انسان ارائه میکند؟
اخلاقِ انتخاب در جهان «بامداد خمار»
محمدرضا امینی در یادداشتی با بررسی ابعاد مختلف سریال «بامداد خمار» پرداخت.
سرویس هنر خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) – محمدرضا امینی، دکتری فلسفۀ اخلاق؛ سریال «بامداد خمار»، به کارگردانی نرگس آبیار و با فیلمنامۀ حسین کیایی، اقتباسی از رمانی به همین نام، نوشتۀ فتانه حاجسیدجوادی است؛ رمانی که نخستینبار در سال ۱۳۷۴ منتشر شد و در شمار آثار پرمخاطب ادبیات عامهپسند ایران قرار گرفت. سریال، صرفاً به انتقال خط اصلی داستان از کتاب به تصویر رضایت نمیدهد، بلکه میکوشد جهان اجتماعی پیرامون محبوبه و رحیم را گسترش دهد؛ خانواده، خویشاوندان، خدمتکاران، مناسبات طبقاتی، روابط زنان و مردان، زبان روزمره و فضای تاریخی تهران قدیم.
اما ارزش یک اثر را نمیتوان تنها با میزان محبوبیت، وفاداری به متن مبدأ یا زیبایی قابهایش سنجید. پرسش مهمتر این است: این سریال چه تصویری از انسان، آزادی، مسئولیت، عشق، خانواده و عدالت ارائه میکند؟ آیا «بامداد خمار» صرفاً داستان خطای دختری جوان در انتخاب همسر است، یا میتوان آن را روایتی دربارۀ شرایط اجتماعیِ تصمیمگیری، نابرابری فرصتها و اخلاق مسئولیت دانست؟ آیا محبوبه تنها مقصر سرنوشت خویش است، یا جامعهای که امکان شناخت آزادانه و گفتوگوی برابر را از او دریغ کرده نیز در این تراژدی سهم دارد؟