۱۴۰۰/۰۲/۱۲ ۱۶:۲۷
آیا در رابطه با آرزوهایی که انسان دارد خداوند انسان را در جهت دستیابی به آن آرزوها یاری می کند یا اینکه فقط باید دعا کرد و از خداوند درخواست کرد و به چیزی بعنوان آرزو فکر نکرد؟
کلاً آرزو داشتن پسندیده است یا نوعی دنیاطلبی است؟
پاسخ:
سؤال شما شامل دو قسمت است:
اینکه خداوند بهوسیله دعا در جهت دستیابی به آرزوها، انسان را یاری میکند یا نه؟
در رابطه با این سؤال باید گفت: گاهی چیزی عقلاً و ذاتاً محال است. بهطور طبیعی چنین چیزی شدنی نیست و هرگز وقوع پیدا نمیکند، پس آرزو کردن و درخواست آن بیمعنا است. علاوه بر آن، اتلاف عمر، فکر و بازماندن از حقایق است و چهبسا به اندیشه و مغز انسان آسیب برساند و مشکلات روانی در پی داشته باشد.
اما گاهی فکر میکنیم چیزی محال است، اما ذاتاً و عقلاً محال نیست؛ در این صورت باید در جستجوی علتهای حقیقی و واقعی آن برآمد و بهجای آرزو کردن و خیالپردازی کمر همت بست و پس از شناسایی راهکارهای آن، درصدد تحقق آنها برآمد؛ البته در این راه دعا و توسل به خداوند نیز بیتأثیر نیست و با دعا و درخواست از خداوند میتوان برای تعجیل آن و فراهم شدن مقدمات و از بین رفتن موانع آن تلاش کرد.
و اما در رابطه با قسمت دوم سؤال شما؛ دارد، یک حالت خیالبافی و خیالاندیشی در انسان ایجاد میکند. چنین افرادی وقتی متوجه خسارت میشوند که کار از کار گذشته است. قرآن کریم خطاب به پیامبر میفرماید: ذَرْهُمْ یَأْکُلُوا وَیَتَمَتَّعُوا وَیُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ؛ کافران را رها کن تا بخورند و بهرهبرداری کنند. مشغول آرزوهای خودشان باشند که بهزودی نتیجه اعمال شان را بیابند. (2)
از امیرالمؤمنین علی (ع) روایتشده: «یا ایها الناس إن أخوف ما أخاف علیکم اثنان اتباع الهوی و طول الامل؛
ای مردم! بیشترین چیزی که بر شما میترسم، دو چیز است: یکی پیروی کردن از هوای نفس، دوم آرزوهای طولانی.» در ادامه میفرماید: پیروی از هوای نفس شمارا از حق بازمیدارد، اما طول أمل باعث میشود که آخرت را فراموش کنید. (3)
بنابراین اسلام آرزوهایی را که در آن بهنوعی حرکت و امید به آینده را در انسان ایجاد میکند و به زندگی او سمت و سویی میدهد؛ تأیید کرده و از طرفی آرزوهایی را که انسان را از یاد خداوند و آخرت بازمیدارد و بهنوعی او را بهغفلت میکشاند نکوهش کرده است.
موفق باشید.
پینوشتها:
1. یوسف (12)، آیه 87.
2. حجر (15)، آیه 3.
3. نهجالبلاغه، خطبه 28.