آخرین سفر ناصرالدین شاه به فرنگ از ۲۴ فروردین ۱۲۶۸ تا ۲۸ مهر همان سال طول کشید.
آخرین سفر ناصرالدین شاه به فرنگ از ۲۴ فروردین ۱۲۶۸ تا ۲۸ مهر همان سال طول کشید؛ چیزی حدود ۶ ماه. هدف اصلی شاه از این سفر، بازدید از نمایشگاه پاریس بود که همه ساله با حضور کشورهای مختلف، در این شهر برگزار میشد و دستاوردهای علمی و فرهنگی ملتها را در معرض دید عموم قرار میداد. ناصرالدین شاه پس از ورود به فرانسه، یکراست به پاریس رفت. او قصد داشت در این سفر، اماکن تاریخی پایتخت فرانسه را ببیند؛ بیشتر از روی کنجکاوی. خودش مینویسد: «یک ساعت به غروب مانده به حوالی پاریس رسیدیم. از پل رودخانه سن که در خارج شهر واقع است گذشته، داخل شهر پاریس شدیم. از خط راهآهن که از کنار قلعهای در داخل شهر به دور شهر میگردد رفته، به محلی رسیدیم موسوم به پاسی. خیابانی بود که فرش کرده و زینت زیادی داده بودند. مسافتی را پیاده رفتیم، سوار شده به راه افتادیم. از پارک بولوین عبور شد که خارج قلعه است. دوباره داخل شهر شده، از خیابان وسیعی که موسوم است به لاگراند ارمه عبور کرده، به آرک دوتریومف رسیدیم که از بناهای بزرگ ناپلئون اول است، از سنگ ساختهاند. صورت جنگهای ناپلئون را در داخل و خارج اطراف آن حجاری کردهاند. بسیار بنای عالی است؛ اما در این جنگ آخر با پروسها از گلوله توپ زیاد، خرابی در آن به هم رسیده است و میان آن را هم فرش کرده، صندلیها چیده، خیلی زینت داده بودند. از کالسکه پیاده شده، آنجا قدری نشستیم، بعد برخاسته سوار کالسکه شده داخل خیابان شانزه لیزه شدیم. بسیار با صفا و وسیع است».
جالب است که ناصرالدین شاه در سفرش به فرنگ، ساکن سفارت ایران نشد و برای اقامت به گراند هتلهای پاریس رفت. با این حال، سری هم به سفارت زد تا ببیند چه خبر است. خودش طی گزارشی در اینباره مینویسد: «به عمارت ایران رفتم. بسیار بسیار خوب ساختهاند. عمارت مصری و تونسی و چینی و ژاپنی نزدیک عمارت ایران است. حقیقتاً از همه بهتر بود. استاد حسینعلی معمار، خویش حاج ابوالحسن ساخته است. خودش هم حاضر بود. شبیه به برج عشرتآباد است. یک حوضخانه کاشیکاری که حوض مرمر دارد و آب میجهد، در زیر دارد. بعد پله خورده بالا میرود به اتاق آیینهکاری مقرنس. بسیار بسیار خوب ساختهاند. پنجرهها و درها همه از ایران ساخته، آوردهاند. مردم خیلی به تماشای اینجا میآیند».
