۱۴۰۲/۱۲/۰۸ ۱۷:۳۰
پرسش:
وجود شورای نگهبان، یعنی مرگ انتخاب مردم. کجای دنیا اینگونه چند نفر در مقابل انتخاب مردم قرار میگیرند و چه کسی به آنان چنین حقی داده است؟
پاسخ:
در نظام جمهوری اسلامی اگرچه بر اساس اصل جمهوریت که در قانون اساسی وجود دارد، برای تعیین سرنوشت کشور انتخابات برگزار میگردد و در این راستا مردم بارأی خود در سرنوشت کشور نقش ایفا میکنند ولی وجود نهادی همچون شورای نگهبان با اختیار نظارت استصوابی(1) که در فرایند انتخابات دخالت میکند و قبل از رأی مردم نسبت به کاندیداها و هرکسی را که بخواهد از صحنه انتخابات بیرون میکند، دیگر رأی مردم چه ارزشی دارد، اگر ملاک و میزان رأی مردم است پس چرا باید نهادی چند نفره و بهصورت محفلی انتخاب مردمی را محدود نماید؟
1- بهروشنی واضح است که هر نظام سیاسی فارغ از مشروع و یا غیر مشروع بودن، بر حفظ هویت سیاسی خود تأکید دارد و در این راستا در ساختار سیاسی خود، سازوکار حفظ اصول و بنیاد خود را جای گذاری خواهد کرد تا بتواند هر چه بیشتر پایداری و ماندگاری خود را تضمین کند، به همین دلیل در اکثریت نظامهای سیاسی دنیا نهاد مهمی بهمنظور انجام این وظیفه اساسی در حاکمیت تعیین میشود که این نهاد در جمهوری اسلامی، شورای نگ شورای نگهبان به منصب ریاست جمهوری دست پیدا کردند مانند انتخابات سالهای 1376 و 1380 و نیز 1392 و 1396 که دولت اصلاحات و اعتدال هرکدام دو دوره کامل ریاست قوه مجریه را به دست گرفتهاند و اتفاقاً در دوره قدرت هم برخی از صاحبمنصبان و همفکران آنان در هجمه به شورای نگهبان از اقدامی دریغ نکرده و در این راستا بهصورت کلامی و قلمی فعال بودند، برای نمونه در سال 1387 و در دوره دولت اصلاحات کتابی با عنوان «نظارت استصوابی».(6) منتشر شد که شامل مجموعه مقالاتی از نویسندگان جناح اصلاحطلبی بود و در کل کتاب به شورای نگهبان بهعنوان یکنهاد قانونی کشور تاخته شد، ولی علیرغم این هجمهها در سالهای بعد دوباره اصلاحطلبان و وابستگان به این جناح در انتخابات مختلف اعم از ریاست جمهوری و مجلس تأیید صلاحیت شده و بعضاً رأی آوردند، جالبتر اینکه یکی از نویسندگان این کتاب که از شخصیتهای روحانی مبارز انقلابی بوده و در این کتاب مطالب تندی علیه شورای نگهبان وجود دارد در انتخابات بعدی مجلس آن ایام وارد مجلس شده و به ریاست مجلس رسید و پس از پایان ریاست در دو دوره انتخابات ریاست جمهوری کاندیدا شده و توسط شورای نگهبان تأیید صلاحیت شده و البته رأی نیاورد.