۱۴۰۳/۰۴/۰۹ ۱۲:۱۰
پرسش:
توبه چرا حال توبه نداریم و نسبت به گناهانی که انجام میدهیم بیتفاوت شدیم؟ آیا راه یا راهکارهایی هست که برای توبه انگیزه پیدا کنیم؟
پاسخ:
یکی از ویژگیهای انسان حب ذات است بدین معنا که انسان همواره خویشتن را دوست میدارد و به همین دلیل آنچه برایش منفعت دارد را به سمت خویش جذب نموده و ازآنچه برایش مضر است دوری میکند. وقتی آدمی نسبت به فواید و یا عوارض کاری آگاه گردد انگیزهاش برای ترک یا انجام آن کار افزون میشود. گناه عملی است برخلاف نظم نظام خلقت و در تضاد با فطرت پاک انسان و طبیعتاً آنچه خلاف حقیقت باشد سود و منفعتی نخواهد داشت. تأمل در این امور انگیزه انسان را برای ترک گناه بالا میبرد.
توجه به آثار گناه
ازجمله راهکارهایی که میتواند انسان را از انجام گناه منصرف نماید توجه و تمرکز بر آثار گناه است. گناهان دارای اثرات متعدد دنیوی، اخروی، فردی، خانوادگی، اجتماعی، روحی و روانیاند. وقتی شخص به عاقبت گناه خود بیندیشد و متوجه این امر شود که بابت لذت آنی، عذابی ابدی را خواهد چشید از انجام گناه منصرف خواهد شد. قرآن میفرماید: ﴿ بَلَی مَن کَسَبَ سَیِّئَهً وَ أَحَاطَت بِهِ خَطِیئَتُهُ فَأُلئِکَ أَصحَابُ النَّارِ هُم فِیهَا خالِدُون﴾؛ «آری، کسانی که کسب گناه کنند و آثار گناه، سراسر وجودشان را بپوشاند، آنها اهل آتشاند؛ و جاودانه در آن خواهند بود». (۱) مکدر شدن روح، انحطاط از مقام انسانی، خوار شدن، عذاب الهی، حبط اعمال، کماثر شدن اعمال نیک بهواسطه گناه و… ازجمله آثار مخرب گناه است. شخصی که توبه را به تأخیر میاندازد نسبت به این آثار بیتوجه است.
تنبلی
یکی از مهمترین دلایل در عقب انداختن توبه، تنبلی انسان است. شخصی که اهل گناه است میداند که اگر بخواهد گناه را کنار بگذارد باید تلاش کند؛ اما تنبلی و تنپروری او باعث میشود که نخواهد رنج طاعت را به جان بخرد؛ بنابراین برای موفقیت در توبه باید تنبلی را کنار گذاشت و در صورت لزوم آن را درمان کرد.