۱۴۰۳/۰۵/۲۵ ۱۵:۳۹
پرسش:
چطور احمد الحسن خودش را معصوم میداند بااینکه نه پیامبر است نه امام؟ لطفاً دیدگاه او درباره عصمت را شرح و نقد نمایید.
پاسخ:
عصمت دارای دو قسم مصونیت از گناه و مصونیت از سهو و خطا است. هردوی آنها ناشی از علمی است که خداوند بر اساس تلاش و شایستگی و رسالتی که انسانها دارند، به آنها میبخشد تا هم خطا و سهو نداشته باشند و هم به سبب آگاهی از زشتی و پلیدی کارهای بد، از انجام آنها دوری کنند و در عوض، فقط به کارهای خوب و خیر اقدام کنند. (1)
یکی از ادعاهای جریان احمد الحسن، معصوم دانستن او است؛ به این بیان که او نیز همچون انبیاء و امامان علیهمالسلام دارای مراتب عالی عصمت است. این جریان برای اثبات ادعای خود، به ادلهای تمسک جستهاند که در ادامه در قالب نکاتی بهنقد و بررسی آنها میپردازیم.
نکته اول: عصمت مهدیین
یکی از ادله جریان احمد الحسن برای اثبات عصمت او، ازاینقرار است:
– در روایت «وصیت» آمده است که بعد از امام زمان عجل الله تعالی فرجه، دوازده مهدی جانشین ایشان میشوند که ایشان نیز امام هستند: «…این دوازده امام بود، بعد از ایشان دوازده مهدی خواهد بود، پس وقتیکه زمان رحلت امام دوازدهم رسید، وصایت و جانشینی من ر دلیل، امام معصوم فقط با نص صریح شناخته میشود». (3)
– احمد الحسن همان احمدی است که در حدیث وصیت بهعنوان مهدی اول معرفیشده است (4) و درنتیجه منصوص به نصی است که امام معصوم میبایست برای اثبات عصمتش از آن برخوردار باشد. (5)
در نقد و بررسی این دلیل گفتنی است:
اولاً سند حدیث وصیت، ازجمله احادیث منفرد و منحصر به فرد است که از ضعف سندی، شاذّ بودن، راویان مجهول، غیر موثق و جاعل حدیث، رنج میبرد و هرگز دارای اعتبار سندی نیست. علمای شیعه نیز قطعی الصدور بودن آن را رد نمودند و آن را مخالف مشهور دانستهاند. (6)
ثانیاً درست است که امامان باید معصوم باشند، (7) اما حدیث وصیت، نه به عصمت امامان اشاره داشته و نه مهدیین را امام دانسته است؛ بنابراین، نمیتوان با استناد به این حدیث، مهدیین را امام معصوم دانست. (8)
ثالثاً در بسیاری از اخبار و روایاتِ صحیح السند و متواتر، عدد امامان و جانشینان پیامبر اکرم صلیالله علیه و آله منحصر به عدد دوازده است. (9)
رابعاً به فرض پذیرش مهدیین و امام بودن آنها و معصوم دانستن آنها، هیچ نصی وجود ندارد که شخص احمد الحسن، همان احمد یادشده در روایت است.