۱۴۰۳/۰۹/۰۴ ۱۴:۰۱
پرسش:
عدهای برای اثبات شهادت همه معصومین علیهمالسلام چنین استدلال میکنند که: «آنان به واسطه عصمتشان، لاجرم تغذیه کاملاً صحیح و سبک زندگی بینقصی داشتهاند. پس لاجرم اعتدال مزاج داشتهاند و امکان ندارد کسی که اعتدال مزاج دارد، به مرگ طبیعی از دنیا برود؛ خصوصاً در سنینی که معصومین از دنیا رفتهاند. پس همه آنان با شهادت از دنیا رفتهاند». آیا این استدلال درست است؟
پاسخ:
اینکه ائمه (علیهمالسلام) به شهادت رسیدهاند یا به مرگ طبیعی از دنیا رفتهاند، یک بحث تاریخی است و باید به روش تاریخی به بررسی آن پرداخت و اسناد تاریخی را درباره تکتک آنان، جداگانه بررسی کرد. اما استدلالی که در سؤال به آن اشاره شده، مبتنی بر پیشفرضها و مقدّماتی است که باید صحّت و سقم هر کدام را بررسی کرد.
مقدمات استدلال
این استدلال، دو مقدّمه دارد:
1. «همه معصومین علیهمالسلام … تغذیة کاملاً صحیح و سبک زندگی بینقصی داشتهاند؛ پس لاجرم اعتدال مزاج داشتهاند».
2. «امکان ندارد کسی که اعتدال مزاج دارد، به مرگ طبیعی از دنیا برود».
هر دو مقدمه این استدلال، محل تأمل است.
بررسی مقدّمه اول<وختند؛ ولی یا مسلمان نبودند یا مسلمان بودند، ولی مثل عشایر ساکن روستاهای دورافتاده، اهل رعایت احکام شرعی و بهداشت نبودهاند.
نیز خود ائمه (علیهمالسلام)، در بحث پاکی و نجسی که مهمتر از بهداشت است، اصالت طهارت جاری میکردند و نمیپرسیدند که فلان گوشت از کجا آمده و چه کسی آن را ذبح کرده و آیا احکام شرعی ذبح را رعایت کرده یا نه.(8) پس با این وجود، احتمال میدهیم گوشت و پنیری که امام معصوم مصرف میکرده، ذبح شرعی نشده باشد و این درحالی است که رعایت نشدن ذبح شرعی، باعث مُضرّ شدن گوشت هم میشود و بر سلامت هم تأثیر منفی دارد. نتیجه اینکه معصوم بودن، دلالت بر این ندارد که تغذیه امام همیشه کامل و بینقص بوده است.